IKTak Haur Hezkuntzan

              Jada pasa da aste bat praktikaldia amaitu zenetik eta jarraian, IKten inguruan Asteasuko eskolan behatu ahal izan nuena idatziko dut.

         Honezkero badakizuen bezala, lau urteko gelan egon naiz eta ikastetxe honetako Haur Hezkuntzako gela guztiak bezala txokoetan banatuta dago. Liburutegi txokoa, etxe txokoa, margotegi txokoa eta eraikuntza txokoa daude. IKTak nahiko integratuta daude eskola honetan, liburutegi txokoan bi ordenagailu baitaude. Liburutegi txokoan ez dute beti egin nahi dutena beraiek aukeratzen, batzuetan irakasleak esaten die egin beharrekoa, baina beraiek aukeratzen duten momentuetan ordenagailuetan ibiltzea aukera dezakete. Honez gain, astean ordubetez ikastetxeko ordenagailu gelara joaten dira.

            Liburutegi txokoko ordenagailuetan libreki ibil daitezkeenean ibiltzen direnez, nahi duten jolasetan ibil daitezke, hori bai, orain arte erabiltzen ikasitako jolasetan eta ikasitako gaien ingurukoetan. Ordenagailu gelara joaten direnean, batzuetan libreki ibiltzen dira eta orduan nahi duten jolasa aukera dezakete, baina lehen esan bezala, ikasitako gai eta jolasetan. Beste egun batzuetan irakasleak gidatzen du pixka bat saioa. Horrelakoetan, berak esaten duen programa eta jolasetan ibili behar dute momentu bakoitzean.

       IKTak lantzeko ikasleek ikasia dute zein karpetatan sartu behar duten ibil daitezkeen jolasak aurkitzeko eta horiez aparte ezin dute beste inon sartu. Egia esan lau urte besterik ez dituzte eta ezin zaie askoz ere gehiago menperatzea eskatu. Egun bateko egunkarian esan bezala, harrituta geratu nintzen adin honetako haurrek sagua nola erabiltzen duten ikusita. Teklak gutxiago erabiltzen dituzte, dituzten jokuak sagua erabiltzekoak baitira. Idazteko jokurenbat edo beste badute, baina oraindik ez dakitenez ondo idazten ez dute asko jolasten horietan.

            Beraiek badakite joku bakoitzean egin beharrekoa zer den, baina ez dauzkate joku guztiak buruz sistematikoki ikasita. Gainera, gelan lantzen ari diren gaien inguruko jolasak egiten dituzte, adibidez, zenbakiak ikasten ari direnez, joku bat daukate zenbakiak ordenean lotuz marrazkiak ateratzen direna. Marrazki asko daude joku horretan eta beti berdinak ez egiteko pasa ditzakete, inoiz egin gabeko batera iritsi arte. Beraz, beraien ikaskuntzan laguntzeko erabiltzen dituzte ordenagailuak, egoki erabiltzen dituzte eta ez ordenagailuak erabiltzeagatik bakarrik, ikaskuntza sortzeko helburuarekin erabiltzen dituzte, ordenagailuak erabiltzeagatik soilik ez baita ikaskuntza sortzen. Hemen duzue aipatu dudan jolasaren argazkia:

                

           Gehien erabiltzen duten hardwarea, esan dudan bezala, ordenagailua eta sagua dira. Hala ere, ez dute ordenagailua bakarrik erabiltzen, ikastetxean argazki-kamara daukate eta txangoetan eta ekintza bereziak egiten dituztenean ateratzen dituzte argazkiak irakasleek. Kurtso bukaeran CD bat egiten da argazkiekin eta guraso arduradunari ematen zaio. Argazkiak beti taldekakoak izan behar dute, inoiz ez du haur batek bakarrik irten behar. Arbela digitala ere badute erabilera anitzeko gelan, ez dira askotan joaten bertara, baina adibidez adostokian jartzeko irudiak (egunkarian azaldu nuen urriaren 27an) bertan ikusiz aukeratu zituzten. Bideoak eta musikaz lagunduriko argazkiak ere gela honetan ikusten dituzte. Gela honetan dago Haur Hezkuntzako zatian dagoen arbela digital bakarra, beraz, erabili behar dutenean gela libre dagoela ziurtatu behar dute. Hala ere, ez dute asko erabiltzen eta ez da arazorik egoten erabili nahi dutenean erabiltzeko. Lehen Hezkuntzan, berriz, ikasgela guztietan dago arbela digitala. Tutoreak arbela digitala erabiltzen du azalpen aberasgarriagoak emateko, baina baita jolas interaktiboak egiteko ere, asko gustatzen zaie ikasleei arbela digitalean jolasak egitea eta aukera izanda aprobetxatu behar da.

            Erabiltzen dituzten softwareak gehienbat programak dira, urtxintxaren unitate didaktikoko programak, bertan ipuinak entzuteko aukera dute edo ikasi dituzten gaien inguruko jolasetan ibil daitezke. Programa hauek gaiaren inguruan ikasteko erabiltzen dituzte, IKTak ikaskuntzarako erabiltzen dituzte.

          Lau urteko gelan IKTen eremuan duten dimentsioetako bat, Hardware eta software ezagupenak dira. Horretarako, ordenadorearen atalak (elementuak) eta funtzioak ezagutzea da lortu nahi dena. Haurrek ordenagailuaren atalen izenak jakin eta identifikatu beharko dituzte: teklatua, sagua, pantaila eta dorrea. Ebaluatuko dena, parte hartzea eta erantzun zuzenak esatea izango da. Bigarren dimentsioa sistema eragilearen erabilera da. Honen helburua, sistema eragilearen oinarrizko hiztegia ezagutzea da (mahaigainean dauden gauzak). Ikasleek leihoen oinarrizko elementuak ezagutu beharko dituzte eta leihoa isten jakin behar dute. Ebaluatuko dena ondorengoa izango da: ordenadorea erabili ondoren isten jakitea, erabiltzen dituzten programen ikonoak ezagutzea eta zabaltzeko klik bikoitza egiten jakitea. Hirugarren dimensioa oinarrizko programen erabilera da. Lortu nahi den trebezia, word programa erabiltzea da, dokumentuak ekoiztu, bildu eta inprimatzeko. Horretarako dokumentua zabaltzen eta isten jakin beharko dute. Ikasle bakoitzak bere izena ordenagailuan idazten badakiela ebaluatuko da.

            Gela honetako haurrek ez dute interneta erabiltzen. Irakasleek, ordea, erabiltzen dute, informazioa bilatzeko edo emaila beste ikastetxeetako irakasleekin kontaktatzeko. Gainera ikastetxeak web orri bat ere badu, bertan eskolako jaietan ateratako ikasleen argazkiak daude, edo ikastetxearen inguruko informazioa dago. Orain dela urte batzuk irakasleek ikasleen lanak ere web orrialde horretan zintzilikatzen zituzten, baina lan handia denez, jada ez dute horrelakorik egiten. Web orrialde honetan ikasleentzako jolasak ere badaude etxetik ibili nahi badute, baina ikastetxean daudenean ez dira web orrialde honetan sartzen, ez baitute interneta erabiltzen. Eskolako web orrialdearen eguneraketaren koordinazioa IKT batzordeak eramaten du aurrera. Batzorde honetan ziklo bakoitzeko irakasle bat dago eta horrek ematen die gainerako irakasleei informazioa etapako bileretan. Batzorde horrek, ordenagailu guztiak ondo dabiltzala ziurtatu, aldizkarirako lanak bildu, errepasatu eta azken ukituak eman etab. egiten ditu.

             Duela hamabost bat urte teknologia berriak erabiltzeko apustua egin zuten eskola honetan. Hortik aurrera proiektu ezberdinetan hartu dute parte: Atea, Tablet PC eta Smart arbela digitalak. Geroago Premia proiektua ezarri zenean, baliabide gehiago izan zituzten eta bidea erraztu zen. Premia proiektuaren bidez, eskola honetan dena ordenagailu bidez dago antolatuta. Proiektu hau, teknologia berriak hezkuntzan sartzeko proiektua da. Proiektu honekin hezkuntzaren beharretara eta eskaeretara egokitu nahi da, eta era berean, informazioaren teknologietan oinarritutako hezkuntza eta didaktika metodoak txertatu nahi dira. Helburu orokor moduan hiru aipa daitezke: lehena, ikasle eta irakasleen ratioa jaistea ordenagailu bakoitzeko; bigarrena, posta elektroniko pertsonalizatuak izatea ikasle eta irakasle orok; eta azkenik, ikasle guztiek Internetera sartzeko aukera izatea. Premia proiektuaren bidez, ikastetxean oinarrizko sare lokala instalatu zen, hornidura informatikoa dute, banda zabaleko konexioa hezkuntza arloko Intranet batera eta honen bidez internetera eta ekipo zaharkituak ordezkatu ziren. Hau izan zen lehenengo premia planaren helburua, bigarrenarena, ordea, hau: ikastetxeko sare lokala geletara zabaltzea, ekipamendu informatiko berria, konektibitatea hobetzea eta zerbitzuak. Honen bitartez, ordenagailu batean sartzen duzun informazioa edo dokumentuak ordenagailu guztietan ikus daitezke. Eskola 2.0 izan da Tablet PC proiektuaren jarraipena.

            Pello Errotan IKTko proiektuen helburuetako bat, ikasgeletako metodologiari laguntzea da. Lan dinamikoa, parte-hartzailea, beste ikastetxeekin lankidetzan eta sarean sustatzea eta heziketa kalitatea hobetzea dira nahi duten metodologia, horretarako IKTak baliatuz. Lau urteko gelako irakaslearen helburua, jolasen bidez markatutako helburuak lortzea da. Lehenago ere esan dudan bezala, ikastetxe honetan ez dituzte teknologia berriak erabiltzeagatik erabiltzen, ikaskuntza sortzeko erabiltzen dituzte. Metodologian asko laguntzen dute IKTak eta batez ere arbela digitala azalpenak emateko oso aberasgarria da. Baita jolas interaktiboen bidez ikasteko ere, gai baten inguruko edukia jolasaren bidez barneratzeko.

            IKTekin sormena lantzeko bideoa erabiltzen dute besteak beste. Bideoa jartzen diete gaiaren inguruan sormena irekitzen laguntzeko. Ordenagailuetan dituzten programen bidez ere sormena lantzen dute. Hiru urterekin hasten dira ikasleak ordenagailuak erabiltzen. Hasieran saguaren erabilera ikasten dute eta pixkanaka eduki gehiago sartzen dira, matematika lantzeko, marrazketa…Marrazketako programekin sormenari laguntzen diote, ordenagailuan egindako marrazkiak paperean egitea zaila baita eta saiatzen dira nola egin ditzaketen asmatzen.

            Gazteleran asko erabiltzen dute bideoa, ipuinak entzuteko besteak beste, baina tutorearekin gaiarekin lotutako bideoak ikusten dituzte. Adibidez, udazkena  gaiarekin lotuta udazkeneko argazki batzuk ikusi zituzten musikaz lagundurik. Sormena lantzea zen helburua lehentxeago esan dudan bezala. Irudietan udazkeneko koloreak ikusiz, ikasleen marrazkietan ere kolore horiek erabiltzea bultzatzeko helburuarekin. Gaian hobeto murgiltzeko eta gelan esandakoa imaginatzeaz aparte bisualki ikusteko. Irudiekin eta musikarekin disfrutatzea ere lortu nahi zen.

            Lankidetza proiektu telematiko batzuetan ere aspaldian hartzen dute parte eskola honetan, Pelutxe proiektuan Haur Hezkuntzan eta gelako blogak dituzte Lehen Hezkuntzako hirugarren zikloan. Proiektu hauekin helburu hauek lortu nahi dituzte: lan kooperatiboa, informazio trataera, ezaguera sorrera, diziplinartekoa, zehar lerroak, globalizazioa, harremanak… Ikasleek gaitasun digitala, hizkuntza komunikaziorako, ikasten ikastea, autonomia eta ekimena eta beste oinarrizko gaitasunak lortzeko bitarteko estrategikoak eskaintzen dituzte. Ni egon naizen gelako ikasleek ez dute inongo proiektu telematikotan parte hartzen, baina Haur Hezkuntzako bost urtekoek Pelutxe proiektuan hartzen dutenez parte (hauei zuzenduta baitago) hau azalduko dizuet pixka bat. Pelutxe proiektua bi eskolaren artean gauzatzen dute, Asteasuko Pello Errota eskolakoek eta Zizurkilgo Pedro Mari Otañokoek. Eskola bakoitzak pelutxe bat du eta gelako ikasleek txandaka eramaten dute etxera, eguneko arduradunak eramaten du etxera eskola honetan. Bakoitzak egun horretan pelutxearekin egin duena idazten du eguneroko batean. Orain dela urte batzuk korreo elektronikoz bidaltzen zieten pelutxearen inguruko informazioa beste eskolako ikasleei baina orain, bi eskolen artean duten blogean idazten dute zerbait noizbehinka, web 2.0ak erabiltzen ikasten ari dira, beraz. Hau da eskola honetakoen pelutxea:

         Ikasleen gurasoek badakite gelan ordenagailuak dituztela eta astean behin ordenagailu gelara joaten direla ikasleak, baina irakasleari ez dizkiote gai honen inguruko galderak planteatzen. Hala ere, irakaslea konturatzen da nork duen etxean ordenagailua eta nork erabiltzen duen eta nork ez.

            Gelako irakasleak bere kaxa online bidez egin zuen ikastaro bat. Hala ere, eskolako IKT batzordeak laguntzen die formakuntzan. Adibidez, eskolako aldizkaria publisher bidez egiten dute eta hori menperatzen ez zuten irakasleei ikastaro motz bat eman zieten, eskolaren helburuetako bat irakasleak IKTdun gaitasunetan trebatzea baita. Eskola 2.0n parte hartu behar duten tutoreek ere prestakuntza bat jasotzen dute.

            IKTen inguruan irakasleak rol positiboa du, bera baita ikasleekin ordenagailuen gelara joaten dena. Ordenagailu gelan irakaslearen rola ikasleek zailtasunak badituzte laguntzea da, adibidez batzuei saguarekin bi klik egitea kosta egiten zaie eta baita txandak errespetatuaraztea ere. Gelako tutoreak pentsatzen du gaur egun gizartean, eskolan ikasi gabe ere ikasiko dutela IKTak erabiltzen, leku guztietan aurki baitaitezke. Batzuk, ordea, ez dute aukera etxean edo eskolatik kanpo ikasteko, beraz, alde horretatik eskolan errazago ikasiko dute, etxe guztietako egoera ez baita berdina. Gainera, teknologia berriak etxean beraien kaxa erabiltzen badituzte, arriskua erabilpen desegokia da. Eskolan erabilpen egokirako prestatzen dituzte ikasleak, hori baita garrantzitsua. Garrantzitsuena ez da IKTak erabiltzea, hauen erabilpen egokirako prestatzea baizik, eta hau da eskolaren eta irakaslearen helburua.

Ni praktiketako ikastetxean

MARRAZKIAREN AZALPENA

             Ondorengo lerroetan goian ikusten duzuen marrazkiaren azalpena emango dut. Marrazkian praktiketako ikastetxean nola sentitzen naizen marraztu nahi izan dut. Testu honetan, bizitako bizipenak, egoerak eta sentimenduak hobeto azaltzen saiatuko naiz, marrazkiaren zergatia errazago uler dezazuen.

            Honezkero jakingo duzuen bezala, lehenengo praktikaldi hau Asteasuko Pello Errota ikastetxean egiten ari naiz, zehazki lau urteko gelan. Gela honetako tutorearen izena Maite da eta aitortu beharra daukat bere laguntzarik gabe esperientzia hau ez litzatekeela berdina izango eta asko ikasten ari naizela beragandik.

            Practucumeko lehenengo egunean oso urduri iritsi nintzen Asteasura. Gelara sartutakoan urduri nengoen oraindik baina aurkezpenak egin eta gelako eguneroko martxan hasitakoan joan zen pixkanaka nire urduritasuna. Hasierako urduritasun hau adierazteko marraztu ditut marratxoak nire eskuen inguruan.

            Hemendik aurrera oso gustura sentitu naiz ikastetxe honetan. Nire bizitzan lehenengo aldiz irakasle sentitzeko aukera izan dut eta asko gustatu zait esperientzia. Praktiketara joan aurretik ere nahiko ziur nengoen gustuko lanbidea aukeratu nuela unibertsitatean ikusitakoagatik, baina esperientzia honen ondoren, askoz ere argiago dut ondo aukeratu dudala etorkizuneko lanbidea. Lanbide hau egoera errealean ikusteko aukera izan dut eta asko gustatu zait.

            Hasieran harritu egin nintzen ikasleek irakasle moduan tratatzen nindutelako, arraro sentitzen nintzen, lehenengo aldia baitzen, baina gerora ohitu egin naiz. Nik esandakoari kasu egiten diote, laguntza eskatzen didate... Lehenengo egunetan nahiko inseguru sentitu nintzen, ez nekien oso ondo nola jokatu, zer egin...horrelakoetan Maiteri galdetzen nion zer egin behar nuen eta berak berehala esaten zidan zer egin nezaken. Baina ni ez nintzen ondo sentitzen denbora guztian galderak egiten. Egun batzuk pasa ondoren, hasi nintzen askatzen eta niri iruditzen zitzaidana egiten nuen, beti Maiteri galdezka ibili beharrean, hori bai, beti ere irakaslea ados egonda, bera baita haurrak ongien ezagutzen dituena eta gelako irakaslea.

            Satisfazio handia lortzen dut haurrek nire laguntza pixka batekin gauzak lortzen dituzten egoeretan, oso gustura sentitzen bainaiz besteei lagundutakoan eta haurrak egindako lanarekin pozik eta gustura ikusitakoan ni ere oso gustura sentitzen naiz. Hau da marrazkian irribarretsu agertzearen arrazoia.

            Askotan haurrak beraien artean haserretzen direnean edo ikaskiderenbatekin arazorenbat dutenean niregana etortzen dira. Lehenengo egunetan ez nekien oso ondo nola konpon nitzakeen arazo horiek eta Maiteri eskatzen nion laguntza. Maitek nola konpontzen zituen ikusita ikasi nuen nola egin behar nuen eta gatazkak konpontzea lortutakoan ere oso gustura sentitzen naiz. Egoera hauetan haurrei zer gertatu den azaltzeko eskatu behar zaie, ondoren, horrelako kasuetan zer egin behar duten galdetu behar zaie eta beraiek badakite zer egin behar duten. Ezer gehiago esan gabe barkamena eskatzen dute eta ez dela berriro gertatuko esaten dute. Gelan sinatuta arauak dauzkatela gogoraraztean ere badakite ez dagoela ondo egin dutena eta barkamena eskatzen dute.

            Tutore honek, gainera, galderen bidez bideratzen du dena, lanak egiterakoan ere laguntza galderen bidez ematen du, hau oso ideia ona da, oso ondo funtzionatzen baitu gela honetan eta zer egin behar duten zuzenean esatea baino hobea da, dena ez baitzaie eginda eman behar ikasleei.

            Arrazoi hauengatik Maite eta nire marrazkia egin dut ikasleei galderen bidez laguntzen, ni gatazka bat konpontzen ari naiz eta Maite berriz ariketa bat egiten laguntzen.  Gelako arauak ere paretan itsatsita marraztu ditut.

            Oso esperientzia polita eta aberasgarria izaten ari da lehenengo practicum hau niretzat eta asko ikasten ari naiz. Ez dut inoiz ahaztuko Asteasuko eskolan ikasitakoa eta irakasle izaten naizenean gogoan izango ditut Maiteren aholkuak eta beragandik ikasitakoa.

Gertaera erabakigarria

MUTIL BAKARTIA

Gabon blog hau irakurtzen duzuen guztioi!

            Hasi baino lehen esan beharra daukat, hemen erabiliko ditudan izen guztiak ez datozela errealitatekoarekin bat, aldatu egin ditudala hauen intimitatea gordetze aldera.

           

            Blog honen izenburua irakurrita bakarrik jakin daiteke lehenengo practicumean dagoen ikasle baten bloga dela hau eta Pello Errota ikastetxean ari dela praktika hauek egiten. Zehazki lau urteko gelan nago eta ez naiz gelaz aldatu, praktiketan hasi nintzenetik gela berean nago, beraz, nahiz eta oraindik ez ditudan ikasleak guztiz ezagutzen, ari naiz pixkanaka-pixkanaka. Egunero gela berean egoteak hori errazten du, denbora gehiago pasatzen baituzu ikasle berdinekin, horren ondorioz, ikasleak hobeto ezagutzeko aukera dut.

            Kontatu nahi dizuedan gaia, lehenengo aldiz salto gelara (ikastetxe honetan horrela deitzen diote psikomotrizitate gelari) joan ginenetik darabilkit buruan. Agian ez du nik eman nion bezainbesteko garrantzia, baina ni kezkatu egin nintzen konturatu nintzenean eta horrelako egoeretan zuek zer egingo zenuketen jakin nahiko nuke, hau da, zuen iritzia irakurtzea gustatuko litzaidake. Haurrek jolasean dituzten harremanen inguruko gaia da. Baina kasua hobeto ulertzeko goazen testuinguruan kokatzera.

            Salto edo psikomotrizitate gelan bi eremu bereizten dira, jolas motorea garatzeko eremua eta jolas sinbolikoan aritzeko eremua. Batzuk nahiago izaten dute jolas motorean aritu eta beste batzuk, berriz, sinbolikoan. Normalean mutilak izaten dira jolas motorea nahiago dutenak eta neskak, berriz, sinbolikoa gustuko dutenak.

Aparrezko blokeekin egindako pareta bota bezain laster, neska batzuk irakasleari jolas sinbolikoan ibiltzeko oihalak eskatzen hasi ziren. Irakasleak ez zizkien eman ordea, pentsatzen baitu beharrezkoa dela minutu batzuetan jolas motorean aritzea, saio guztian jolas sinbolikoan aritu gabe. Minutu horiek pasa zirenean Maitek utzi zien jolas sinbolikoko eremura igarotzen. Orduan hasi zen nire harridura.

            Maitek jolas sinbolikoko eremura pasa zitezkeela esan bezain pronto, Jon izeneko mutil bat gelaren iskina batean zerbait eraikitzen hasi zen. Adin honetako haur batek aparrezko blokeekin zerbait eraiki nahi izatea ez da harritzekoa. Haur asko ari ziren taldetxotan beraien etxeak eraikitzen. Gelan ikasi duten aurreko gaia etxea gaia denez, ikasitakoa salto gelan aplikatzen ari ziren, batzuk iglu bat egin zuten eta beste batzuk, berriz, tipia. Harrigarria, ordea, Jon bere etxea eraikitzen bakarrik ari zela da. Gelakide guztiak ari ziren taldetxoetan jolasean, bai jolas sinbolikoan ari zirenak eta baita jolas motorean ari zirenak ere. Baina Jon bakarrik zebilen eta ez zuen horregatik triste zegoenik ematen, gustura zebilen bere etxea eraikitzen.

            Irakasleen Unibertsitste Eskolan ikasi dugunez, haurrak bi urte eta erdi inguru izan arte bakarrik jolasten du, ez da beste haurrekin jolasean hasten. Horretarako, lehenengo jolas paraleloa garatzen da, ematen du haurra beste haurrekin jolasean ari dela, baina bakarka ari dira jolasean, ez da umeen arteko harremanik sortzen. Baina hiru urte dituztenean, elkarrekin jolasten hasten dira, jolas berean dabiltza, nahiz eta askotan elkarrekin komunikatu gabe, bakoitza bere gisara ibiltzen den. Hiru urterekin adinkideekin erlazionatzen eta jolasak partekatzen hasten dira eta lau urterekin, jolasa integrazio sozialaren adierazgarri da. Horrela, besteekin harremanetan jartzen da taldeko arauak onartzeko eta errespetatzeko.

            Gelakide gehienek lau urte eginak dituzte eta Jonek ere bai. Horregatik, denek taldean jolasten dute Jonek izan ezik. Unibertsitatean lehen aipatutakoa ikasi ondoren salto gelan gertatzen ari zena ikusitakoan harritu egin nintzen eta Maiteri komentatu nion. Honek, nahiz eta adin honetan ohikoa ez izan, Jonek askotan jolasten duela bakarrik esan zidan, eta taldean jolasten duenean ere, bakarrik bere gisara jolasten askotan ikusi izan omen du. Nire begiekin ikusi ahal izan dut horrela dela, txkiguayra joan ginenean ere, askotan ikusi bainuen bakarrik jolasten eta gelan ere gehiagotan ikusi izan dut.

            Jonek askotan Maiteri edo niri esaten digu zer egiten ari den ikusteko, baina bere kabuz ez da animatzen ikaskideekin jolastera edo ikaskideak bere jolasera gonbidatzera.

            Agian duena baino garrantzi gehiago ematen ari naiz kasu honi, baina zer egin dezakegu horrelako kasu baten aurrean aurkitzen bagara?

•   Lagunekin jolastera behartu?

•   Ez parte hartu eta bakarrik jolasten utzi?

•   Animatu lagunekin jolastera?

•   Espezialistari edo psikologoari esku hartzeko esan?

            Nire ustez, haurrak ez dira ezertara behartu behar eta beraz, nik ez nuke lagunekin jolastera behartuko.

            Hau, gertatzen zen lehenengo aldia balitz, edo behin bakarrik gertatuko balitz, ez nuke parte hartuko, momentu puntual bat delako eta besteetan izaten dituelako harremanak ikaskideekin eta erlazionatzen eta jolasten duelako adinkideekin.

           

            Baina badakigu ez dela lehenengo aldia, horregatik, nik parte hartuko nuke. Hau gertatu zenean, Maitek parte hartu zuen eta nire ustez, oso modu egokian gainera. Maitek ondo ezagutzen du Jon, pasa den ikasturtean ere bere ikaslea izan baitzen eta ondo zekien zer egin behar zuen. Bultzada txiki bat nahikoa izan zuen. Maitek, ea bere lagunak ez zituen bere etxera gonbidatu behar galdetu zion Joni. Hasieran ez zen ausartzen, baina irakasleak bere lagunak bazkaltzera edo afaltzera gonbidatzeko esan zionean segituan joan zen lagunengana eta bere etxera gonbidatzen zituela esan zien. Lagunak gustura joan ziren eta elkarrekin jolastu zuten, Maiteren bultzada beharrezkoa izan zen, baina egun horretarako bakarrik funtzionatu zuen. Aste horretan bertan txikiguayen berriro bakarrik ibili zen jolasean eta salto gelako hurrengo saioetan Maitek berriro animatu arte ere bai.

            Zer egin dezakegu Jon lagunekin jolasean bere kabuz has dadin, egunero animatu beharrik izan gabe? Hauxe da nire kezka, ea guztion artean zerbait bururatzen zaigun Joni laguntzeko.

Prestakuntza, ni magisteritza eskolan

MARRAZKIAREN AZALPENA

            Testu honetan ni magisteritza eskolan nola sentitzen naizen eta bertan bizitakoa azalduko ditut. Horretarako marrazki bat egin dut eta orain, hori hobeto uler dezazuen azalpena emango dut.

           

            Txikitan beti esaten nuen handitzen nintzenean ileapaintzailea izango nintzela.  Asko gustatzen zitzaidan niri ilean trentzak egitea eta neronek hori egiteko gaitasuna lortu nahi nuen, lanbide hori oso gustuko nuen. Baina egun batean, nire izebarekin nengoela, ileapaintzailea den lagun batekin topo egin genuen eta izebak ileapaintzailea izan nahi nuela esan zion bere lagunari. Orduan hasi zen nire ileapaintzaile izateko grina pixkanaka itzaltzen. Nik lanbide horren alde onak besterik ez nituen ikusten baina nire izebaren lagunak alde txar asko kontatu zizkidan. Arazo baten aurrean aurkitzen nintzen orduan, ez nekien zein ikasketa egingo nituen.

            Hau pasa eta denbora batera, haurrekin denbora asko pasatzen nuen, nire lehengusu askok familia izan baitzuten. Orduan konturatu nintzen, oso gustuko nituela haurrak eta beraiei laguntzea eta heztea zeinen aberasgarria izan litekeen pentsatu nuen. Beste lanbide bat etorri zitzaidan burura, irakaslea izango naiz. Argi dut ez naizela DBH edo Batxilergoko irakaslea izango, ezta Lehen Hezkuntzakoa ere, Haur Hezkuntzako irakaslea izango naiz. Haurrei beraien bizitzako lehenengo gauzak irakatsiko dizkiet eta beraientzat eredu izango naiz. Badakit erantzukizun handia duela lanbide honek baina oso polita iruditzen zait beste pertsonei laguntzea. Hau izan zen ikasketa hauek aukeratzearen arrazoia.

            Hala ere, aukeratzea ez zen nahikoa, ikasketa hauek egin ahal izateko bataz bestekoa lortzea ez zen hain erraza. Batxilergoan lan handia egin ondoren, sartu nintzen Donostiako Unibertsitatean eta hori jakin nuenean, pozez txoratzen negarrez hasi nintzen, Batxilergoko tentsio guztiak amaitu ziren azkenean.

            Sartu nintzen bai baina hori ez da nahikoa irakasle izateko. Lana gogor egin behar da ikasketa hauek aurrera ateratzeko eta gogoak asko laguntzen badu ere, ez da nahikoa. Lehenengo kurtsoan gainera, ikaskide ia guztiak berriak zirenez ez nituen ezagutzen. Ni oso lotsatia naiz eta jende berriarekin erlazionatzea asko kostatzen zait. Baina lanbide honetan taldean lan egiten jakitea beharrezkoa denez, ikasketetan ere lan asko egiten dira taldean eta horrek ikaskideekin harremantzeko asko laguntzen du. Nik beti nahiago izan dut taldean lan egin banaka baino, besteen iritziak entzunez eta denen artean erabakiz lana aberasgarriagoa izaten delako. Baina ikasketa hauetako lehenengo ikasturtean konturatu nintzen ez dela pentsatzen nuen bezain erraza taldean lan egitea. Taldean askotan egoten da besteen lanaz aprobetxatzen den norbait. Kontu honekin nahiko momentu txarrak bizi izan nituen baina irtenbide bakarra zegoen, taldez aldatzea, beraz, ikasturte honetarako taldea aldatu dugu eta oraingoz oso gustura gaude, denek egiten dugu lan eta ez dago besteez aprobetxatzen den inor.

            Irakasle eskolan gaizki edo ez hain ondo pasatzen dudan uneetako bat, aurkezpenak izaten dira. Askotan aurkezpenak egin behar izaten ditugu gelakideen eta irakasleen aurrean eta ni  oso urduri jartzen naiz. Hala ere, nire lanbidean jendearen aurrean hitz egiten jakitea beharrezkoa da, gurasoekin, lankideekin edo ikasleen aurrean hitz egin beharko dudalako bileretan eta gelan. Beraz, oso garrantzitsua iruditzen zait horretarako prestatzea. 

Bi arrazoi hauengatik marraztu dut talde bat arbelaren ondoan aurkezpena egiten.

            Ni oso gustura joaten naiz unibertsitatera, bertan ikasten duguna gure lanbiderako garrantzitsua dela badakidalako. Irakasle ona izan nahi badut, eta hori da nire helburua, ahal dudan gehiena ikasi beharra daukat irakasle eskolan. Hala ere, iruditzen zait, praktiketako egonaldian, unibertsitatean bezainbeste ikasiko dudala, beraz, biak dira garrantzitsuak, baina honen inguruan beste batean idatziko dut.

Marrazkia, ni eskolan

MARRAZKIAREN AZALPENA

            Marrazki hau zergatik egin dudan, hau da, bertan egindakoa azaltzen saiatuko naiz ondorengo lerroetan. Nire eskolaldia nolakoa izan zen azaldu nahi izan dut marrazki honen bitartez, badakit ez dudala oso ondo marrazten eta ez naizela oso iaioa honetarako, beraz, azalpen argi bat ematen saiatuko naiz.

            Esan beharra daukat, beti oso gustora joan izan naizela eskolara, horregatik nabarmendu nahi izan dut nire aurpegiko irribarrea. Amak eta aitak esan didatenez ez nuen inoiz negar askorik egiten eskolara joan behar nuenean, agian adin bereko lehengusu bat dudalako izango zen, banekielako bera nire ondoan egongo zela eta horrek lasaituko ninduen.

            Gelan txokoak genituen eta errotazio librean ibiltzen ginen, hau da, bakoitza nahi genuen txokora joaten ginen. Nahiz eta orokorrean txoko guztiak gustatzen zitzaizkidan eta guztietatik pasatzen nintzen, denbora gehien etxe txokoan pasatzen nuen, gehien gustatzen zitzaidan txokoa zelako. Bertan amaren papera betetzea gustatzen zitzaidan, erosketak egitera joatea, janaria prestatzea, haurrari jaten ematea... Baina dendariarena egitea ere gustuko nuen, telefonoa hartu, janaria pisatu... Emakumearen papera egitea gustatzen zitzaidan.

            Haur Hezkuntzako garaian asko gustatzen zitzaidan abestea eta dantzatzea ere, garai hartan euskaraokea botatzen zuten telebistan eta ez zegoen hura galtzen nuen egunik. Eskolako atseden garaian  euskaraokeko aurkezlearen papera egiten nuen eta parkeko aulkien gainera igo eta kantatu eta dantzatu egiten nuen. Gelako haur guztiak beheran publikoa izango balira bezala begira edukitzen nituen. Baina ez nintzen ni bakarrik izaten abesten zuena, denak igotzen ginen aulkiaren gainera txandaka. Hau izan da atsedenaldia marraztearen arrazoia eta marrazkiaren azalpena.

            Ez zitzaidan hainbeste gustatzen puzzleak egitea, gelako gehienek nik baino lehenago amaitzen zituztelako eta azkena izatea inori gustatzen ez zaion bezala, niri ere ez zitzaidan gustatzen. Horregatik egin diot ixa handi bat puzzleari.

            Gustatzen ez zitzaidan beste gauza bat, eskolara berandu iristea zen, hori da ordularia marraztearen arrazoia. Ordutegiaren ezaguera izan nuenetik oso puntuala izan naiz beti. Baina ni nire anaiarekin batera joaten nintzen eskolara eta nire anaiari asko kostatzen zitzaion janztea eta gosaltzea, beraz, eguna beti haserre hasten genuen. Nik bederatziak laurden gutxiagorako atera nahi izaten nuen etxetik bederatzietarako eskolan egoteko, nahiz eta gure etxetik eskolara bost minutu baino gutxiago egon, eta nire anaia mugiaraztea asko kostatzen zitzaidan.     

            Iruditzen zait  izan ahal ditudan irakaslerik hoberenak izan ditudala eta ezin dudala kexatu, oso eredu onak izan direlako niretzat. Honek bultzatu nau irakasle ikasketak egitera, nire bizitzako etapa honetako oroitzapen oso onak ditudalako eta asko gustatuko litzaidakeelako beste haur batzuk ere nirekin horrelako egoerak bizitzea. Horregatik, nik izandako irakasleak bezalako irakaslea izatera iristea asko gustatuko litzaidake, pazientzia handikoa eta oso goxoa izatea.

Oroitzapen on eta txar bana

                 Jarraian, nire eskolatzeko bi oroitzapen kontatuko ditut, dudan oroitzapen on batekin hasiko naiz eta segidan txar bat kontatuko dut. Hasteko, gauza bat argi utzi nahiko nuke, hemen erabiliko ditudan izenak faltsuak dira, beraien intimitatea gordetzeko asmotan egin dut hau.

            Oroitzapenak kontatzen hasi aurretik nire txikitako testuinguruan kokatzea gustatuko litzaidake. Ni Lizartzakoa naiz, hau, herri txiki bat da eta euskaldun girokoa. Haur Hezkuntza eta Lehen Hezkuntza bertako eskolan egin nituen, handik aurrera ez baitago bertan eskolatzerik. Nire herriko eskola, eskola txikia da, beraz, bi (edo hiru segun eta zein momentutan) adinetako haurrak batera egoten ginen gelan, hala ere, ez ginen haur asko, horrek irakaslearekin genuen harremana estuagoa izatea ekartzen zuen.

            Une on asko igaro ditut nire eskolaldian eta gogoratzen dudan une gozoetako bat, Haur Hezkuntzako urteetan gure tutoreak egiten zigun harrera da. Goizero, nire eskolako haur guztiak bezala, esnatu, jantzi, gosaldu eta eskolara joaten nintzen amari eskutik helduta. Eskolako atera iristen nintzenean, amari muxu bat eman, berokia eskegilekuan zintzilika utzi eta oso gustura gela barrura sartzen nintzen. Bitartean, irakaslea amarekin hizketan gelditzen zen gelako ate ondoan. Ni bertan zeuden lagunekin jolasten hasten nintzen.

            Haur guztiak iristen zirenean, bakoitzak bere kuxina hartu eta gelaren iskina batean zegoen kortxoaren gainean esertzen ginen. Bertan borobil bat egiten genuen eta irakaslea ere lurrean esertzen zen gurekin batera. Han geundela hitz egiten hasten zen irakaslea, guztioi txandaka galderak eginez. Zer gosaldu genuen galdetzen zigun, edo aurreko egunean egin genuena kontatzeko eskatzen zigun. Astelehena bazen, asteburuan egin genuena kontatzen genion elkarri eta oso gustura kontatzen nuen asteburuan gertatutakoa, baina besteek egin zutena entzutea ere gustatzen zitzaidan. Gainera, irakasleak, berak egiten zuena ere kontatzen zigun eta hori asko gustatzen zitzaidan, beti gauza harrigarriak kontatzen zizkigun eta barre asko egiten genuen berak kontatutakoarekin. 

            Ondoren, asteko arduradunak eskolara denak joan al ginen begiratzen zuen, bakoitzaren argazkiak etxetik eskolara pasatuz eta zer eguraldi egiten zuen jartzen zuen egurrezko piezen bidez, beste gelakideek lagundurik. Ondoren, eguneko zereginekin hasten ginen, ipuina kontatzen zigun irakasleak, edo txokoetan banatzen ginen...irakasleak esandakoa egiten genuen. Baina hori beste egunen batean kontatuko dut, orain ez baitator harira.

            Hamabi eta erdiak iristen zirenean denak etxera joaten ginen bazkaltzera, orduan ez baitzegoen jangelarik gure eskolan. Ni izebaren etxera joaten nintzen, nire gurasoek lan egiten baitzuten arratsalde arte eta ondoren, eskolara joaten nintzen nire izebaren etxe bloke berdinean bizi zen gelakide batekin batera.

            Arratsaldeko harrera izaten zen niretzat, eta nik uste gelakide guztientzat, politena eta Haur Hezkuntzatik dudan oroitzapen hoberena. Goizean bezala denak kortxoaren gainean esertzen ginen borobilean eta hitz egiten hasten ginen. Egun batzuetan irakasleak galdetu egiten zigun zer bazkaldu genuen, baina beste batzuetan burua ukitzen zigun eta ondoren, bere eskua usaintzen zuen. Hori egiten zuenean, zer bazkaldu genuen asmatzen zuen. Hori zen guretzat harrigarriena, guk ezer ere esan gabe bazkaldu genuena asmatzen zuen, bere eskua usainduz. Hori egiten zuenean denak txundituta gelditzen ginen, ez genekien nola asmatzen zuen. Segur aski, gurasoek esango zioten lehenago edo asteko egun bakoitzean gauza berdina jango genuen, baina oraindik ez dut oso argi nola egiten zuen, gelakide guztioi asmatzen baitzigun. Hau egin ondoren beste ekintza batzuk egiten hasten ginen, puzzleak edo txokoetara berriro...

            Hau da Haur Hezkuntzako eskolatzetik dudan oroitzapen hoberenetako bat.

            Baina nire eskolaldian ez ditut une gozoak bakarrik bizi izan une ez hain gozoak edo txarrak ere bizi izan ditut. Egia esan, ez dut Haur Hezkuntzako adinean bizitako une txarrik gogoratzen, beraz, Lehen Hezkuntzan bizitako egoera txar bat kontatuko dut.

            Gure eskolan ohitura handia zegoen taldeka lan egiteko, banaka ez genuen lan askorik egiten, lan gehienak taldekakoak izaten ziren, ikaskuntza kooperatiboa bultzatzeko helburuarekin. Gelakide gutxi izateak hori asko errazten zuen eta aukera aprobetxatu beharra zegoen. Honek buruhauste bat edo beste eman zidan niri.

            Kontatuko dudan unea ingurunea ikasgaian gertatutakoa da. Ikasgai honetan beti taldeka egiten genuen lan, Lehen Hezkuntzako maila guztietan, baina taldeak lan batetik bestera aldatu egiten ziren, ez ziren finkoak, denekin lan egiten ikasi beharra baitago. Taldeak batzuetan irakasleak berak egiten zituen, baina beste batzuetan zozketa bidez egiten ziren.

            Taldeak irakasleak egiten bazituen, normalean mailak nahastutako taldeak egiten zituen, ez gintuen maila bereko bi ikasle elkarrekin jartzen. Beraz, hirugarren mailara iritsitakoan gustura nengoen, laugarren maiakoekin baikeunden gelan eta beraz, zaharragoak zirenez eta gehiago zekitenez, asko lagunduko zidatela eta lana erraz egingo genuela pentsatzen nuen. Baina usteak erdia ustel, egin beharreko binakako lan bat, (kontinenteen eta mapen ingurukoa zehatzago esateko) laugarren mailako mutil alferrenarekin egitea egokitu baitzitzaidan, Julenekin. Hau beti izan da gelako alferra baina nik lagunduko zidan esperantza neukan. Oker nengoen, ordea, ez zidan ezertan laguntzen. Informazioa bilatzera liburutegira joan ginenean irakaslea ez zen denbora guztian gurekin gelditu eta berak alde egin bezain pronto bere lagunengana alde egin zuen gustatzen zitzaien liburu baten bila. Nik esaten nion informazioa bilatu behar genuela eta laguntzeko, baina ez zidan kasurik egiten.

            Etxera iritsi eta lehenengo gauza amari kontatzea izan zen, amak lasai egoteko esan zidan, hurrengoan ziur lagunduko zidala eta ez kezkatzeko. Horrela, hurrengo egunean lagunduko zidan esperantzarekin joan nintzen eskolara. Baina gutxitan bezala, amak ez zuen asmatu. Informazioa aukeratu eta txukun idazten hasi behar genuen, irakurtzen hasi nintzen, bion artean garrantzitsuena aukeratzeko, baina ez zen ni irakurtzen ari nintzena entzuten ari. Oso une txarra pasatzen ari nintzen eta ezin nuen lan hura bakarrik egin, eskerrak irakasleak ez zuen lana egun horretan jaso. Etxera joan nintzen eta negarrez hasi nintzen, ez nekien bakarrik lana egiten eta Julenek ez zidan laguntzen, nire bizitzako arazorik larrienaren aurrean nengoela pentsatzen nuen baina amaren laguntzarekin pixka bat aurreratu ahal izan nuen lana.

            Hurrengo egunean lan egiteko gogo gehixeago zuen eta nik esandakoa garbira pasatzen lagundu zidan, berak ere idatzi nahi zuen zerbait, bere letra ez bazen inon agertzen irakaslea konturatu egingo baitzen ezer ez zuela egin. Oso gaizki pasatu nuen lan hura egiten, Lehen Hezkuntzatik dudan oroitzapen txarrenetakoa da, baina aurrera atera ahal izan genuen lana. Orain, urteak pasa direnean konturatu naiz txikikeria bat zela eta horregatik ez naizela ikasketak aurrera atera ezinda gelditu, baina momentu horretan oso beltz ikusten nuen dena.