IKTak Haur Hezkuntzan

              Jada pasa da aste bat praktikaldia amaitu zenetik eta jarraian, IKten inguruan Asteasuko eskolan behatu ahal izan nuena idatziko dut.

         Honezkero badakizuen bezala, lau urteko gelan egon naiz eta ikastetxe honetako Haur Hezkuntzako gela guztiak bezala txokoetan banatuta dago. Liburutegi txokoa, etxe txokoa, margotegi txokoa eta eraikuntza txokoa daude. IKTak nahiko integratuta daude eskola honetan, liburutegi txokoan bi ordenagailu baitaude. Liburutegi txokoan ez dute beti egin nahi dutena beraiek aukeratzen, batzuetan irakasleak esaten die egin beharrekoa, baina beraiek aukeratzen duten momentuetan ordenagailuetan ibiltzea aukera dezakete. Honez gain, astean ordubetez ikastetxeko ordenagailu gelara joaten dira.

            Liburutegi txokoko ordenagailuetan libreki ibil daitezkeenean ibiltzen direnez, nahi duten jolasetan ibil daitezke, hori bai, orain arte erabiltzen ikasitako jolasetan eta ikasitako gaien ingurukoetan. Ordenagailu gelara joaten direnean, batzuetan libreki ibiltzen dira eta orduan nahi duten jolasa aukera dezakete, baina lehen esan bezala, ikasitako gai eta jolasetan. Beste egun batzuetan irakasleak gidatzen du pixka bat saioa. Horrelakoetan, berak esaten duen programa eta jolasetan ibili behar dute momentu bakoitzean.

       IKTak lantzeko ikasleek ikasia dute zein karpetatan sartu behar duten ibil daitezkeen jolasak aurkitzeko eta horiez aparte ezin dute beste inon sartu. Egia esan lau urte besterik ez dituzte eta ezin zaie askoz ere gehiago menperatzea eskatu. Egun bateko egunkarian esan bezala, harrituta geratu nintzen adin honetako haurrek sagua nola erabiltzen duten ikusita. Teklak gutxiago erabiltzen dituzte, dituzten jokuak sagua erabiltzekoak baitira. Idazteko jokurenbat edo beste badute, baina oraindik ez dakitenez ondo idazten ez dute asko jolasten horietan.

            Beraiek badakite joku bakoitzean egin beharrekoa zer den, baina ez dauzkate joku guztiak buruz sistematikoki ikasita. Gainera, gelan lantzen ari diren gaien inguruko jolasak egiten dituzte, adibidez, zenbakiak ikasten ari direnez, joku bat daukate zenbakiak ordenean lotuz marrazkiak ateratzen direna. Marrazki asko daude joku horretan eta beti berdinak ez egiteko pasa ditzakete, inoiz egin gabeko batera iritsi arte. Beraz, beraien ikaskuntzan laguntzeko erabiltzen dituzte ordenagailuak, egoki erabiltzen dituzte eta ez ordenagailuak erabiltzeagatik bakarrik, ikaskuntza sortzeko helburuarekin erabiltzen dituzte, ordenagailuak erabiltzeagatik soilik ez baita ikaskuntza sortzen. Hemen duzue aipatu dudan jolasaren argazkia:

                

           Gehien erabiltzen duten hardwarea, esan dudan bezala, ordenagailua eta sagua dira. Hala ere, ez dute ordenagailua bakarrik erabiltzen, ikastetxean argazki-kamara daukate eta txangoetan eta ekintza bereziak egiten dituztenean ateratzen dituzte argazkiak irakasleek. Kurtso bukaeran CD bat egiten da argazkiekin eta guraso arduradunari ematen zaio. Argazkiak beti taldekakoak izan behar dute, inoiz ez du haur batek bakarrik irten behar. Arbela digitala ere badute erabilera anitzeko gelan, ez dira askotan joaten bertara, baina adibidez adostokian jartzeko irudiak (egunkarian azaldu nuen urriaren 27an) bertan ikusiz aukeratu zituzten. Bideoak eta musikaz lagunduriko argazkiak ere gela honetan ikusten dituzte. Gela honetan dago Haur Hezkuntzako zatian dagoen arbela digital bakarra, beraz, erabili behar dutenean gela libre dagoela ziurtatu behar dute. Hala ere, ez dute asko erabiltzen eta ez da arazorik egoten erabili nahi dutenean erabiltzeko. Lehen Hezkuntzan, berriz, ikasgela guztietan dago arbela digitala. Tutoreak arbela digitala erabiltzen du azalpen aberasgarriagoak emateko, baina baita jolas interaktiboak egiteko ere, asko gustatzen zaie ikasleei arbela digitalean jolasak egitea eta aukera izanda aprobetxatu behar da.

            Erabiltzen dituzten softwareak gehienbat programak dira, urtxintxaren unitate didaktikoko programak, bertan ipuinak entzuteko aukera dute edo ikasi dituzten gaien inguruko jolasetan ibil daitezke. Programa hauek gaiaren inguruan ikasteko erabiltzen dituzte, IKTak ikaskuntzarako erabiltzen dituzte.

          Lau urteko gelan IKTen eremuan duten dimentsioetako bat, Hardware eta software ezagupenak dira. Horretarako, ordenadorearen atalak (elementuak) eta funtzioak ezagutzea da lortu nahi dena. Haurrek ordenagailuaren atalen izenak jakin eta identifikatu beharko dituzte: teklatua, sagua, pantaila eta dorrea. Ebaluatuko dena, parte hartzea eta erantzun zuzenak esatea izango da. Bigarren dimentsioa sistema eragilearen erabilera da. Honen helburua, sistema eragilearen oinarrizko hiztegia ezagutzea da (mahaigainean dauden gauzak). Ikasleek leihoen oinarrizko elementuak ezagutu beharko dituzte eta leihoa isten jakin behar dute. Ebaluatuko dena ondorengoa izango da: ordenadorea erabili ondoren isten jakitea, erabiltzen dituzten programen ikonoak ezagutzea eta zabaltzeko klik bikoitza egiten jakitea. Hirugarren dimensioa oinarrizko programen erabilera da. Lortu nahi den trebezia, word programa erabiltzea da, dokumentuak ekoiztu, bildu eta inprimatzeko. Horretarako dokumentua zabaltzen eta isten jakin beharko dute. Ikasle bakoitzak bere izena ordenagailuan idazten badakiela ebaluatuko da.

            Gela honetako haurrek ez dute interneta erabiltzen. Irakasleek, ordea, erabiltzen dute, informazioa bilatzeko edo emaila beste ikastetxeetako irakasleekin kontaktatzeko. Gainera ikastetxeak web orri bat ere badu, bertan eskolako jaietan ateratako ikasleen argazkiak daude, edo ikastetxearen inguruko informazioa dago. Orain dela urte batzuk irakasleek ikasleen lanak ere web orrialde horretan zintzilikatzen zituzten, baina lan handia denez, jada ez dute horrelakorik egiten. Web orrialde honetan ikasleentzako jolasak ere badaude etxetik ibili nahi badute, baina ikastetxean daudenean ez dira web orrialde honetan sartzen, ez baitute interneta erabiltzen. Eskolako web orrialdearen eguneraketaren koordinazioa IKT batzordeak eramaten du aurrera. Batzorde honetan ziklo bakoitzeko irakasle bat dago eta horrek ematen die gainerako irakasleei informazioa etapako bileretan. Batzorde horrek, ordenagailu guztiak ondo dabiltzala ziurtatu, aldizkarirako lanak bildu, errepasatu eta azken ukituak eman etab. egiten ditu.

             Duela hamabost bat urte teknologia berriak erabiltzeko apustua egin zuten eskola honetan. Hortik aurrera proiektu ezberdinetan hartu dute parte: Atea, Tablet PC eta Smart arbela digitalak. Geroago Premia proiektua ezarri zenean, baliabide gehiago izan zituzten eta bidea erraztu zen. Premia proiektuaren bidez, eskola honetan dena ordenagailu bidez dago antolatuta. Proiektu hau, teknologia berriak hezkuntzan sartzeko proiektua da. Proiektu honekin hezkuntzaren beharretara eta eskaeretara egokitu nahi da, eta era berean, informazioaren teknologietan oinarritutako hezkuntza eta didaktika metodoak txertatu nahi dira. Helburu orokor moduan hiru aipa daitezke: lehena, ikasle eta irakasleen ratioa jaistea ordenagailu bakoitzeko; bigarrena, posta elektroniko pertsonalizatuak izatea ikasle eta irakasle orok; eta azkenik, ikasle guztiek Internetera sartzeko aukera izatea. Premia proiektuaren bidez, ikastetxean oinarrizko sare lokala instalatu zen, hornidura informatikoa dute, banda zabaleko konexioa hezkuntza arloko Intranet batera eta honen bidez internetera eta ekipo zaharkituak ordezkatu ziren. Hau izan zen lehenengo premia planaren helburua, bigarrenarena, ordea, hau: ikastetxeko sare lokala geletara zabaltzea, ekipamendu informatiko berria, konektibitatea hobetzea eta zerbitzuak. Honen bitartez, ordenagailu batean sartzen duzun informazioa edo dokumentuak ordenagailu guztietan ikus daitezke. Eskola 2.0 izan da Tablet PC proiektuaren jarraipena.

            Pello Errotan IKTko proiektuen helburuetako bat, ikasgeletako metodologiari laguntzea da. Lan dinamikoa, parte-hartzailea, beste ikastetxeekin lankidetzan eta sarean sustatzea eta heziketa kalitatea hobetzea dira nahi duten metodologia, horretarako IKTak baliatuz. Lau urteko gelako irakaslearen helburua, jolasen bidez markatutako helburuak lortzea da. Lehenago ere esan dudan bezala, ikastetxe honetan ez dituzte teknologia berriak erabiltzeagatik erabiltzen, ikaskuntza sortzeko erabiltzen dituzte. Metodologian asko laguntzen dute IKTak eta batez ere arbela digitala azalpenak emateko oso aberasgarria da. Baita jolas interaktiboen bidez ikasteko ere, gai baten inguruko edukia jolasaren bidez barneratzeko.

            IKTekin sormena lantzeko bideoa erabiltzen dute besteak beste. Bideoa jartzen diete gaiaren inguruan sormena irekitzen laguntzeko. Ordenagailuetan dituzten programen bidez ere sormena lantzen dute. Hiru urterekin hasten dira ikasleak ordenagailuak erabiltzen. Hasieran saguaren erabilera ikasten dute eta pixkanaka eduki gehiago sartzen dira, matematika lantzeko, marrazketa…Marrazketako programekin sormenari laguntzen diote, ordenagailuan egindako marrazkiak paperean egitea zaila baita eta saiatzen dira nola egin ditzaketen asmatzen.

            Gazteleran asko erabiltzen dute bideoa, ipuinak entzuteko besteak beste, baina tutorearekin gaiarekin lotutako bideoak ikusten dituzte. Adibidez, udazkena  gaiarekin lotuta udazkeneko argazki batzuk ikusi zituzten musikaz lagundurik. Sormena lantzea zen helburua lehentxeago esan dudan bezala. Irudietan udazkeneko koloreak ikusiz, ikasleen marrazkietan ere kolore horiek erabiltzea bultzatzeko helburuarekin. Gaian hobeto murgiltzeko eta gelan esandakoa imaginatzeaz aparte bisualki ikusteko. Irudiekin eta musikarekin disfrutatzea ere lortu nahi zen.

            Lankidetza proiektu telematiko batzuetan ere aspaldian hartzen dute parte eskola honetan, Pelutxe proiektuan Haur Hezkuntzan eta gelako blogak dituzte Lehen Hezkuntzako hirugarren zikloan. Proiektu hauekin helburu hauek lortu nahi dituzte: lan kooperatiboa, informazio trataera, ezaguera sorrera, diziplinartekoa, zehar lerroak, globalizazioa, harremanak… Ikasleek gaitasun digitala, hizkuntza komunikaziorako, ikasten ikastea, autonomia eta ekimena eta beste oinarrizko gaitasunak lortzeko bitarteko estrategikoak eskaintzen dituzte. Ni egon naizen gelako ikasleek ez dute inongo proiektu telematikotan parte hartzen, baina Haur Hezkuntzako bost urtekoek Pelutxe proiektuan hartzen dutenez parte (hauei zuzenduta baitago) hau azalduko dizuet pixka bat. Pelutxe proiektua bi eskolaren artean gauzatzen dute, Asteasuko Pello Errota eskolakoek eta Zizurkilgo Pedro Mari Otañokoek. Eskola bakoitzak pelutxe bat du eta gelako ikasleek txandaka eramaten dute etxera, eguneko arduradunak eramaten du etxera eskola honetan. Bakoitzak egun horretan pelutxearekin egin duena idazten du eguneroko batean. Orain dela urte batzuk korreo elektronikoz bidaltzen zieten pelutxearen inguruko informazioa beste eskolako ikasleei baina orain, bi eskolen artean duten blogean idazten dute zerbait noizbehinka, web 2.0ak erabiltzen ikasten ari dira, beraz. Hau da eskola honetakoen pelutxea:

         Ikasleen gurasoek badakite gelan ordenagailuak dituztela eta astean behin ordenagailu gelara joaten direla ikasleak, baina irakasleari ez dizkiote gai honen inguruko galderak planteatzen. Hala ere, irakaslea konturatzen da nork duen etxean ordenagailua eta nork erabiltzen duen eta nork ez.

            Gelako irakasleak bere kaxa online bidez egin zuen ikastaro bat. Hala ere, eskolako IKT batzordeak laguntzen die formakuntzan. Adibidez, eskolako aldizkaria publisher bidez egiten dute eta hori menperatzen ez zuten irakasleei ikastaro motz bat eman zieten, eskolaren helburuetako bat irakasleak IKTdun gaitasunetan trebatzea baita. Eskola 2.0n parte hartu behar duten tutoreek ere prestakuntza bat jasotzen dute.

            IKTen inguruan irakasleak rol positiboa du, bera baita ikasleekin ordenagailuen gelara joaten dena. Ordenagailu gelan irakaslearen rola ikasleek zailtasunak badituzte laguntzea da, adibidez batzuei saguarekin bi klik egitea kosta egiten zaie eta baita txandak errespetatuaraztea ere. Gelako tutoreak pentsatzen du gaur egun gizartean, eskolan ikasi gabe ere ikasiko dutela IKTak erabiltzen, leku guztietan aurki baitaitezke. Batzuk, ordea, ez dute aukera etxean edo eskolatik kanpo ikasteko, beraz, alde horretatik eskolan errazago ikasiko dute, etxe guztietako egoera ez baita berdina. Gainera, teknologia berriak etxean beraien kaxa erabiltzen badituzte, arriskua erabilpen desegokia da. Eskolan erabilpen egokirako prestatzen dituzte ikasleak, hori baita garrantzitsua. Garrantzitsuena ez da IKTak erabiltzea, hauen erabilpen egokirako prestatzea baizik, eta hau da eskolaren eta irakaslearen helburua.

2011ko azaroaren 24a

Gaurko eguna besteak bezalaxe hasi da. Lehenengo ikasleek kontatu beharrekoa kontatu dute. Honetan ari ginela, falta zen haurra sartu da negarrez. Maitek lasaitzeko kanpora irteteko esan dio eta berarekin irten da. Egun asko zeramatzan sartzerakoan negarrik egin gabe baina gaur ez dakit zer pasatu zaion. Bitartean, guk kontatu beharrekoa kontatzen jarraitu dugu. Guztiz lasaitu gabe sartu da eta margotegi txokora joateko esan dio Maitek. Lasaitu denean eseri da borobilean. Haur hau oso negartia da, baina nik uste nuen ikasi zuela ez dela negarrik egin behar, baina ematen duenez ez du ikasi. Bere zaintzaileak ateetaraino besoetan ekartzen du eta gero banatzea zailagoa da. Etxean nahi duen guztia lortzen du eta eskolan ere hori lortu nahi du eta hau ezinezkoa da. Gurasoek eta eskolak elkarrekin egin behar dute lan eta eskolan esaten dena etxean ez bada betetzen alferrik da bertan egiten den lana.
Gero, arduradunaren lanak egin ditu gaurko arduradunak. Erraz egin ditu, baina beti bezala, eguraldiarekin arazoa izan dute, ez dute asmatu zenbat kanika falta ziren handia sartzeko. Ondoren, arduradunaren abizena oinarritzat hartuz M hizkia landu dugu. Ondo asmatu dute nork duen eta nork ez, baina eme deitu beharrean ma deitzen diote. Maitek esan die ma M eta A dela, M bakarrik eme esaten dela, batzuk ulertu dute, baina beste batzuk ez. Hau normala da, aurten hasi baitira hizkiak lantzen.
Gero, gaiaren ipuinaren zatien antzerkitxoak egin dituzte binaka. Hasierako antzerkitxoak gogoz entzun dituzte denek, baina asko direnez, bukaerakoetarako aspertu egin dira. Maitek esan die beraiena besteek adi entzun duten bezala, falta direnena ere erne entzuteko, baina normala da hainbeste aldiz berdina entzuten aspertzea. Esan behar dut, bi ikaslek ez dutela egin, ez baitzuten nahi. Gainera, hauetako batek berak ez duela oraindik egin eta egin nahi duela esan du, baina gero erdira atera denean ez zuela egin nahi esan du. Maitek esan dio egin nahi zuela esan duela, baina ez du egitera behartu. Ondo iruditzen zait ez behartzea, denak ez baitira berdinak eta batzuk besteak baino lotsatiagoak dira. Hala ere, harritu nauena, egin nahi duela esan duela da. Atzo ere berdina pasatu zitzaion tximeleta mendian dantza egiterakoan, erlea izan nahi zuen, baina gero ez zuela izan nahi esan zuen. Ez dakit zer pasatzen zaion egun hauetan, lehen ez baitzen horrelakoa.
Txokoen garaia iritsi da ondoren. Liburutegi txokokoak oso langile ibili dira. Gainera, talde honetan alfer samarrak diren bi ikasle daude baina gaur egin beharreko lan guztiak egin dituzte. Oso gustura sentitu naiz beraiek ere egindako lanarekin gustura ikusi ditudanean. Hala ere, esan behar dut, beraien gainean egon behar izan dudala egin zezaten, baina pixka bat animatuta egin dituzte lanak. Besteek hauek baino lehenago amaitu dituztenez, tximeleta mendian antzerkia egiteko maskarak margotu dituzte. Gero zenbakiak lantzen aritu dira. Hemen duzue zenbakiak lantzeko egiten duten fitxaren argazki bat:

Etxe txokokoak gustura ibili dira jolasean, gaur ere, lehengoan esan nuen mutila printzesaz jantzi da eta gustura ibili da. Baina momentu batean aspertuta zeudenez, Maitek ea inurritegian jartzeko inurri gehiago margotuko al zituzten galdetu eta baietz esan dutenez, inurriak margotu dituzte.
Eraikuntza txokokoak puzzleak eta eraikuntzak egin dituzte. Badaude segidak asmatu behar diren puzzle moduko batzuk (adibidez, ume bat agertzen da igerilekura salto egiten eta lehenengo burua sartuta, gero oinak bakarrik ikusten direla… jarri behar dira, nola den segida asmatu behar da) eta ikasle batek ez zekien segida batzuk nola ziren, nik pista batzuk eman eta berehala egin ditu, eta ondo gainera. Oso gustura geratu da ondo egin duela esandakoan.
Margotegi txokokoek karpetak amaitu dituzte, begira zeinen politak geratu diren:

Hau amaitu dutenean, tenperekin marrazkiak egin dituzte.
Atsedenaldia eta gero, ordenagailu gelara joatea tokatzen zen, baina makiltxoekin, hostoekin, plastilinarekin eta paper mota desberdinekin udazkena egin dute. Begira batek nola egin duen:

Goizean Maitek galdetu die ea zer nahiago zuten, udazkena egin edo ordenagailu gelara joan eta gehiengoak hau egitea nahiago zuenez, ez gara ordenagailu gelara joan. Gustura aritu dira eta batzuen imajinazioa besteena baino handiagoa dela konturatu naiz. Maitek pistak eman dizkie, nola egin zezaketen jakiteko, eta gehiengoek berak esan bezala egin dute. Hala ere, nik beraien ideiak erabiliko zituztela pentsatzen nuen ikasle batzuk, ez dute ideia propiorik erabili. Honekin konturatu naiz, ezin dela ezer aurreikusi lanbide honetan, pertsonekin egiten baita lan eta oso zaila da egingo dutena asmatzea. Gutxien espero duzunak izan dezake imajinazio handiena.
Amaitzeko tripero abestu dute. Abesti hau berria da eta zaila egin zaie, baina bigarren aldiz abestu dugunerako batzuk ikasi dute. Gero, txandaka abesteko esan die talde bakoitzari. Konturatu naiz, nahiz eta talde osoa abesten ari direnean oso ozen abestu, talde txikitan abesteko esandakoan lotsatu egiten direla eta ez dutela hain ozen abesten. Normala da, abestia ez baitute ondo ezagutzen eta inseguru sentitzea ez da harritzekoa. Hau da abestia:

TRIPERO (begiratu goear)

Tripero, tripero, tripa bero-bero.
Goserik hiltzerik ez dugu espero. (Bis)

Basotik ibili naiz perretxiko bila,
sukalde lan hauetan ez naiz oso abila.
Haurrak eta intxaurrak, alditan gaztainak,
sutan erretzen jarriko dugu danbolina.

Tripero, tripero, tripa bero-bero.
Goserik hiltzerik ez dugu espero. (Bis)

Arratsaldean musika eta ingelesa zituzten. Bitartean ateratako argazkiak pasa ditugu ordenagailura eta Maitek bost urtekoen tutorearekin bilera izan du euskararen egunean egin behar dutena ondo antolatzeko. Beste egunen batean ere esan dudan bezala, ez dute tarterik desprobetxatzen.
Etxera joan aurretik geratzen zen ordu erditxoan, bost urtekoekin batera euskararen egunean egingo dutena entseatu dute. Atzo abestiaren letra jarri nuen eta gaur abestia jartzen dizuet entzun dezazuen:



Gaur atzo baino hobeto atera da, baina hala ere, batzuk oraindik ez dakite zer egin behar duten. Lau urtekoen eta bost urtekoen artean alde handia dago, bost urtekoek ondo egiten dute egin beharrekoa eta lauekoak, berriz, oraindik nahastu egiten dira. Irakasleek nahita jarri dituzte lau eta bost urtekoak nahastuta, bikote bakoitzean lau urteko bat eta bost urteko bat daude, beraz, bostekoek gidatzen dute laukoa. Hau oso ondo iruditzen zait, alde handiak baitaude eta horrela elkarlanean ikasiko dute, batak besteari zer egin behar duen esanez eta elkarri lagunduz. Ondoren, etxerako prestatu eta etxera joan gara.
Eta bihar ostirala, ez dut astea amaitzerik nahi!!!

2011ko azaroaren 21

Hasi dugu bosgarren astea. Astelehenero bezala, gauza asko zuten ikasleek kontatzeko. Hala ere, batzuk ez dira kontatzera animatu eta isilik egon dira. Normalean, isilik egoten direnak beti berdinak izaten dira, lotsatienak. Horregatik, ezer kontatu ez dutenei Maitek zuzenean galdetu die zer egin duten asteburuan, horrela galdetuta gehienek kontatu dute zerbait. Ondo iruditu zait hau egitea, normalean beti berdinek hitz egiten baitute eta batzuk inoiz ez. Lotsatzen direlako izan daiteke, baina horrela galdetuta animatzen dira.

Ondoren, asteburuan kontatzeko etxera eramandako ipuinak itzuli dituzte. Denak pila batean utzi dituzte eta banan-banan etorri dira hartzera, bitartean, Maitek ixa egin du fitxetan eta gustatu al zaien eta nork kontatu dien galdetu die. Maitek inork kontatu ez dieten ikasleen izenak apuntatu ditu, ea beti berdinak diren kontatzen ez dietenak ziurtatzeko eta gurasoekin hitz egiteko. Beharrezkoa iruditzen zait egoera honetan hau egitea, nahiz eta bileran esan zuten, guraso askok ez baitizkiete ipuinak kontatzen beraien seme-alabei.

Arduradunaren lanak egiteko garaia iritsi da. Gaurko arduradunak oso ondo egin ditu egin beharrekoak eta Maitek esan dio ondo ari zela momenturo. Hau beharrezkoa iruditzen zait, horrela ikasleak animatu egiten baitira. Egunero arduraduna aldatzen denez, Maitek bakoitzaren aurrerapausoak ikusteko aukera du, asko direnez gelan, egunero ezin baitu denen aurrerapausoa ikusi baina, horrela, bakoitzak bere tartetxoa duenez, konturatzen da zenbateko laguntza behar duen izenak idazterakoan etab. Izan duten arazotxo bakarra eguraldiarekin izan dute, betikoa, hamarrera iristeko zenbat falta ziren ez zekiten. Normala da, oraindik batuketak eta kenketak ez baitakizkite, baina Maiteren laguntzarekin asmatu dute. Beti daki nola lagundu beraiek asma dezaten eta hau beharrezkoa da. Niri, ordea, asko kostatzen zait oraindik.

Gaiaren inguruan aritu gara gero. Maitek lau zuhaitzen hostoak eta fruituak jarri ditu lurrean eta ikasleek zein zuhaitzena zen hosto bakoitza eta fruitua asmatu behar zuten. Oso ondo egin dute, bazekizkiten gehienak. Gero pixka bat azaldu die hosto bakoitzaren forma… Hau irakastea beharrezkoa iruditzen zait, inguruan dutena ezagutu beharra baitaukate eta gainera gaiarekin lotua dago. Gainera, ez zaie asko exijitzen, ikas dezaketena eta ikusitakoa, maila egokia.

Ondoren asteburuan egindakoa marraztu dute. Bukatu dutela esandakoan beti daki gehiago egin dezaten pistak ematen, zu non zaude? Edo non dago egin duzuna? lurra egin duzu? bezalako galdeak egiten dizkie eta beraiek segituan jarraitzen dute marrazten. Harrigarria iruditzen zait, beti daki nola animatu gehiago egin dezaten. Nik ikasi dut pixka bat animatzen, baina oraindik ez dakit egoera guztietan zer esan.

Gero musika eta ingelesa izan dituzte. Bitartean materiala prestatu dugu eta gero, bost urtekoen tutorearekin bilera informala izan du, biodibertsitatearen inguruko helburuak…aukeratzen aritu dira. Ondo aprobetxatzen ditu libre dituen orduak lanerako eta nik ere ahal dudan neurrian laguntzen diot ikasi beharra baitaukat hau ere, ez umeen aurreko lana bakarrik eta Maitek laguntzen dit honetan. Gero eta harreman estuagoa dugu eta konfiantza ere handiagoa da.

Atsedenaldiaren ondoren, liburutegi txokoan egin beharreko fitxak azaldu dizkie Maitek. Honen ondoren, txokoetara pasatu dira.

Liburutegi txokoan fitxa batzuk egin dituzte, lehenengoaren irudia hau da:

Ikus dezakezuen bezala, zuhaitz berdinaren hostoak kolore berdinez borobildu behar zituzten. Ez dute arazorik izan hau egiteko, erraz egin dute. Gero, ondoren idatzita duzuen abestian asteko egunak borobildu behar zituzten, hori bai, ondoan idatzita zituzten. Hau da abestia:

ALFERRAREN ASTEA

Astelehena, jai ondoren alferra,

ezer ez egiteko, ez goaz lanera.

ez goaz lanera, ez goaz lanera,

ez goaz lanera, ez goaz lanera.

asteartea, euria goitik behera,

busti egingo gara ta ez goaz lanera.

ez goaz lanera, ez goaz lanera,

ez goaz lanera, ez goaz lanera.

asteazkena, osaba ezkontzen da,

ta jai hartzen badu ez goaz lanera.

ez goaz lanera, ez goaz lanera,

ez goaz lanera, ez goaz lanera.

osteguna, amonaren eguna,

hori ospatzeko ez goaz lanera.

ez goaz lanera, ez goaz lanera,

ez goaz lanera, ez goaz lanera

ostirala, haginetako mina,

aspirina hartuta bagoaz ohera.

ez goaz lanera, ez goaz lanera,

ez goaz lanera, ez goaz lanera

larunbata, egun erdiko lana,

egun erdiagatik ez goaz lanera.

ez goaz lanera, ez goaz lanera,

ez goaz lanera, ez goaz lanera.

igandea, ikastola itxita,

lana egin nahi baina ezin joan lanera.

ez goaz lanera, ez goaz lanera,

ez goaz lanera, ez goaz lanera

Gaur egin beharreko azken fitxan marrazki bat egin behar zuten aurretik doanak egiten duena abestiaren letraren  azpian. hori bai, abestiaren letrarekin zerikusia izan behar zuen, horregatik egin genuen aurrekoan jolas hau, orain zer marraztu jakin zezaten. Ez dute arazorik izan hau egiteko eta gero, goizean marrazkia bukatu ez dutenek bukatu egin dute eta besteek nahi zutena egin dute. Hauek ordenagailua aukeratu dute eta ez dute laguntzarik behar izan nahi zituzten jokuak aukeratzeko eta egiteko.

Hala ere, talde honetan badago mutil bat, gehiago kostatzen zaiona, eta honek bukatu gabeko lanak zituen eta asko kostatu zaio hauek egitea, etengabe gainean egon behar izan dut. Gainera, momentu batean negarrez hasi da, bere zaintzailearekin egon nahi zuela esanez, ez nekien zer egin eta inseguru sentitu naiz. Lasaitzeko esan diot eta beste batek zalantza bat zuenez argitzera joan naiz. Bueltatzerako lasaitu da eta lana aurreratua zuen gainera. Oso ondo egin duela esan diot eta oso pozik jarri da. Handik aurrera berehala egin du fitxa eta ondo gainera. Banekin ikasleei gauza positiboak esatea eta errefortzu positiboa erabiltzea lagungarria dela teorian ikasitakoagatik, baina nire begiekin ikusi ahal izan dut zeinen garrantzitsua den.

Margotegi txokoan karpetaren hirugarren zatia egin dute eta oso erraz gainera. Hau egin ondoren, goizean marrazkia bukatu ez dutenek amaitu egin dute eta gero nahi dutena egin dute.

Etxe txokoan oso gustura ibili dira, baina gauza batek atentzioa deitu dit, mutil bat soinekoak janzten ibili da, gehiagotan ere ikusi ian dut, eta ez dakit, harritu egiten naiz. Hala ere, ez dut uste kezkatzekoa denik, ikusten da adin honetan oraindik emakumeen eta gizonen rolak definitu gabe dituztela, gustatzen zaiena egiten dute, ez dauzkate oraindik gizarteak finkatuta dituen rolak sartuta eta nik uste horregatik dela.

Eraikuntza txokoan ere gustura ibili dira eraikuntzak egiten denak batera.

Arratsaldean, gelakoen izenez eta argazkiz osatutako dominoan jolastu gara. Gustura ibili gara denak eta erraza egin zaie izena argazkiarekin lotzea, nahiz eta, bat edo beste nahastu den. Ondoren bingoan jolastu gara, baina gaurkoan koloreekin, batzuk oraindik nahastu egiten baitituzte, baina gehienek badakizkite. Egokia iruditzen zait horrelako jolasen bidez lantzea beharra badago.

Ondoren, txokoetara joan gara. Liburutegi txokokoek goizekoek egin dituzten fitxa berdinak egin dituzte, baina hauek besteek baino arazo gehixeago izan dituzte eta Maitek eta nik  pistak eman behar izan dizkiegu. Gero, nahi zutena egiteko denbora izan dutenez, batzuk zenbakiak landu dituzte eta beste batzuk abizenak, gustura ibili dira. Margotegi txokokoek inurriak eta inurritegia margotu eta karpetaren hirugarren zatia egin ondoren, tenperekin marrazki batzuk margotu dituzte, hauek ere arazorik gabe egin dute. Etxe txokokoak gustura ibili dira mozorroturik jolasean eta eraikuntza txokokoek goizean ez dutenez inurritegia margotu, arratsaldean margotu dute. Ondoren eraikuntzak eta puzzleak egin dituzte.

Azkenik, euskararen egunean egingo dutena azaldu die Maitek. Tximeletak mendian abestiartekin antzerki bat egingo dute bost urtekoekin batera. Horretarako, batzuk tximeletak izan behar dute, beste batzuk erleak eta beste batzuk loreak. Bakoitza zer izango den erabaki ondoren, etxerako prestatu eta etxera joan gara.

Hau izan da gaurkoa, bihar artee!!

2011ko azaroaren 18a

Gaur ere betiko moduan hasi dugu eguna. Lehenengo bakoitzak kontatu nahi zuena kontatu du eta gero arduradunak egin beharreko lanak egin ditu. Gaurko arduraduna Maite zenez berehala egin ditu egin beharrekoak eta ikasleak ere konturatu dira horretaz. Hau esan diotenean ez larritzeko esan die, beraiek ere handiagoak egiten direnean azkarrago egingo dutela. Ondo iruditzen zait Maite ere arduradunaren zerrendan egotea, horrela ikasleek ez dute beraien lantzat hartzen, denek egin behar dutela ikusten dute. Eguraldiarekin arazorenbat izan dute ikasleek, gaurko kaxan hiru kanika zeuden eta kanika handia (hamar txikiren balioa du) sartzeko zenbat falta diren galdetutakoan nahastu egin dira. Maitek betiko estrategia erabili du, arbelean bolatxoak marraztea. Orduan, berehala asmatu dute zenbat falta ziren. Hau egin ondoren, hiru eta zazpi zenbakiak idatzi ditu bolatxoen azpian eta hiru gehi zazpi zenbat den galdetu die. Haurrek ez dute ulertu eta ez zuten asmatzen hiru gehi zazpi hamar denik Maitek hamar bolatxo idatzi dituela esan eta zenbakia idatzi duen arte. Maitek uste baino pista gehiago eman behar izan dizkie asma zezaten, horrelako kasuetan ikusten da nahiz eta guk pentsa dezakegun gauza bat segituan egin dezaketela gehiago kostatzea balitekeela eta oso zaila dela programatzea, beraz, beti eduki behar ditugu alternatibak eta ezin dugu pentsatu duguna zorrotz bete.
Gero abizenekin hizkiak ikasten joateko jolas bat egin dugu, erdaraz al ahorcado deitzen dena. Lehenengo abizena segituan asmatu dute, baina bigarrena asmatzea gehiago kostatu zaie. Bigarren asmatu behar zuten abizenak gainera, orain arte ikasi gabeko hizki bat du eta horregatik kostatu zaie. Abizen honek v hizkia du. Gainerako hizki guztiak asmatu dituzte baina hau falta zitzaien. Gelako guztien abizenak txarteltxotan jarrita dituzte denek ikusteko moduan eta hizki bat bakarrik falta zenez han begiratuta segituan asma zitzaketen. Hala ere, neska batek bakarrik erabili du estrategia hori eta beste guztiak hizkiak esateagatik esaten ari ziren. Abizen hori duen ikaslea ere ez da konturatu berea zela. Horrelako momentuetan ikusten dira ikasletik ikaslera dauden aldeak. Momentu hau aprobetxatu du Maitek hizki hau azaltzeko, esan die b ren soinu berdina duela eta erdarazko hitz eta abizenetan, batzuetan agertzen dela. Maitek pentsatua zuen abizen hau jartzea hizki hau azaltzeko, atzo neska batek (zerrendan begiratu duen bakarrak) galdetu baitzion zein hizki zen hori. Beraz, irakaslea haurren beharretara egokitzen dela ikusi dut, bere zalantza argitu ondoren, denei azaldu baitie modu egokian, zuzenean esan gabe. Maitek hizkiak azaltzeko duen modua asko gustatzen zait, ez baitu zuzenean esaten orain hau ikasiko dugu, abizenen eta horrelako egoeren bidez azaltzen du azaldu beharrekoa eta horrela ikasleak adi egoten dira, bestela agian, aspertu egingo lirateke. Hala ere, nik uste lau urtekoen irakasle guztiek egingo dutela berdina, lau urte besterik ez baitituzte.
Ostirala denez, etxera eramateko ipuina aukeratu dute ondoren. Gaur Maitek aukeratutakoetatik aukeratu behar zituzten, bestela beti berdinak aukeratzen omen dituzte eta, nahiz eta pertsona bakoitzak ezin duen ipuin berdina bi aldiz eraman. Ipuin batzuk ikasle askok eraman nahi zituenez zotz egiten hasi da Maite, oso abesti polita abestu du, inoiz entzun gabe nuena. Baina ikusi duenean ipuin guztiekin ari zela berdina gertatzen, zerrendaren arabera banatu ditu. Egokia iruditu zait estrategiaz alatzea, bestela debora asko pasatuko baikenuen. Hemen ikusten da duen malgutasuna, nahiz eta gauza bat pentsatu alternatiba berehala aurkitzen baitu. Hau beharrezkoa da haur Hezkuntzan eta nire begiekin ikusten eta ikasten ari naiz. Fitxan berehala idatzi dute aukeratutako ipuinaren izenburua, nahiz eta batzuei gehiago kostatu zaien. Hau egin ondoren denbora geratzen zenez ingelesera joateko, kanikaren jolasa egin dugu. Hau da abestia:

KANIKA TXIKIA

Kanika txiki bat dabil
Saltoka eskutik eskura
Nork ote du?
Nork ote du?
Nork ote du nire kanika?
Kanika, kanika, kanika…!

Abesti hau abestuz batek kanika utzi behar dio beste bati eskuan guztiek begiak itxirik dituztela eta gero, txandaka izenak esanez nork duen asmatu behar dute. Hau ez da oso ondo atera, batzuk ez baitituzte begiak ondo itxi eta tranpa egin dute. Hala ere, Maitek esan didanez iaz baino hobeto atera da, iaz batzuk eskuak irekita izaten omen zituzten eta batzuk hari galdetzen omen zieten ea beraiek zuten. Beraz, ematen duenez ikasi dute zerbait. Nahiz eta bideo hau ez den ni nagoen gelako ikasleena, hau aurkitu dut eta hemen jartzea ideia ona dela iruditu zait jolasa hobeto ulertzeko.



Gero, telefonoaren jolasa egin dute. Hau ere ez da oso ondo atera, hirugarren pertsonara iristerako izorratu baita telefonoa. Baina hala ere, batzuk oso ondo egin dutela iruditu zait.
Ondoren, ingelesa eta gaztelera izan dituzte.
Atsedenaldiaren ondoren, bingoan jolastu dugu. Batzuk oso ondo egin dute eta zeuzkaten zenbaki guztiak tapatu dituzte, baina beste batzuk ez dira erne egon eta ez dute amaitu. Hala ere, konturatu naiz gehienek hogei arteko zenbakiak menperatzen dituztela.
Gero txokoetara pasa gara. Liburutegi txokokoek beste taldeetakoek aurreko egunetan egin duten fitxa egin dute, beste egunetan ezin izan dut honen irudia jarri baina hau da fitxa:

Orokorrean oso erraz egin dute fitxa hau, pare bat ikasle kenduta, hauei asko kostatu zaie eta denbora guztian niri galdetzen zidaten ea ondo ari ziren. Gainera, beste batek ez zekien urdinez edo berdez margotu behar zituen hosto batzuk. Maiteri galdetu diot ea daltonikoa den eta ez duela uste esan dit, bere ustez, berdearen eta urdinaren izenak nahasten ditu, badaki kolorea zein den baina bakoitzaren izena zein den ez. Hala ere, denbora guztian galdetzen zidan ea ondo ari zen, beraz, nire sentsazioa ez zuela ondo ikusten izan da, izenez nahastuko balitu margotzen ari den kolorea ikusiko lukeelako eta jakingo luke ondo edo gaizki ari den, nahiz eta kolorearen izena ez jakin. Margotegi txokokoak hostoak josten bukatu, hostoak tenperekin margotzen bukatu eta karpetaren bigarren zatia egin dute. Hemen ez da arazorik egon. Etxe txokokoak eraikuntza txokora joan dira jolastera eta Maite konturatu denean esan die ezin dutela hor egon. Ez dakit zergatik egin duten hau bai baitakite tokatzen zaien txokoan egon behar dutela. Hala ere, gero gustura ibili dira bakoitza beraien txokoan.
Arratsaldean borobilean eseri eta jangelako jolas garaian gertatutako arazo bat konpndu dugu. Maitek liskarra izan duten biei zer gertatu den galdetu die eta hauek gertatutakoa azaldu dute. Gero konpondu al duten galdetu die Maitek eta ezetz esan dutenez adostokira joan dira konpontzera, konpondutakoan gelara itzuli dira.
Gero, arduradunak (Maitek) bere bazkaria idatzi du eta ipuin bat kontatu die. Gaurko ipuinak ez zuen marrazkirik, beraz, ahoz ondo espresatu behar zuen Maitek. Asko gustatu zait nola egin duen, keinuen eta ahotsaren bidez. Ipuina kasketen ingurukoa zenez, ondoren, Maitek galdetu die ea beraiek kasketak harrapatzen dituzten. Batzuk baietz esan dute, baina beste batzuk ezetz. Baietz esan dutenei beraiek harrapatutako kasketak kontatzeko esan die. Batzuk kasketak harrapatuta lortzen dute nahi dutena, baina beste batzuk ez. Egokia iruditu zait aukeratu duen ipuina, honen inguruan ere hitz egin behar baita eta ipuinean agertzen zen bezala, kasketen bidez ez dela nahi dena lortzen ikasi behar dute. Baina horretarako gurasoek hori bete behar dute, eskolan landuta ere, gero etxean ez bada betetzen ez baitute ikasiko.
Ondoren, berriro egin ditugu txokoak. Liburutegi txokokoek besteek egindako fitxa egin dute. Talde honetakoek ez dute arazorik izan hau egiteko eta inoren laguntza edo azalpenik gabe egin dute. Hau egindakoan nahi zutena egin zezaketenez, batzuk ordenagailuan ibili dira, beste batek zenbakiak landu ditu eta beste batek gaiaren hiztegia. Ordenagailua aukeratu dutenak atzo ordenagailu gelan erabiltzen ikasitako programa berrietan ibili dira. Beraz, hauei behintzat gustatu zitzaizkien programa berriak. Zenbakiak lantzen aritu denak ez du arazorik izan, nahasketarenbat edo beste izan du, baina orokorrean zenbakiak badakizkela ikusi dut. Gaiaren hiztegia landu duenak, marrazkiak izenekin lotu behar zituen eta nire laguntza pixka batekin berehala aurkitu ditu denak. Oso gustura sentitu naiz bera egin duen lanarekin pozik ikusi dudanean. Margotegi txokokoek inurritegia eta inurriak margotu dituzte eta ondoren, nahi zutena egin zezaketenez tenperekin marrazkiak margotzen aritu dira. Eraikuntza txokoan hiru talde ikusi ditut, bi neska arbelean izenak eta abizenak idazten, bi mutil eraikiuntzak egiten eta beste bat bakarrik kamioiekin jolasean. Harritu egin nau bakarrik jolasean ari zela ikusteak, baina ez dut uste kezkatzekoa denik, bera gustura bitzebilen eta ez baitu besteetan taldean jolasteko arazorik. Etxe txokokoak gustura ibili dira janaria prestatzen, medikuarenean...
Gero, bost urtekoekin batera bi jolas egin ditugu. Hauek batera prestatu behar dute euskararen egunean egingo den jaialdirako abestia eta beraien artean ezagutzen diren arren, harremana eta kontaktua ezartzeko helburuarekin egin dute hau bi geletako tutoreek. Mari txipi eta pin pon pilota izan dira egin dituzten jolasak. Azkenik, etxerako prestatu eta etxera joan gara.
Haurrekin gero eta konfiantza handiagoa dut eta beraiengan ere nabaritzen dut hori, niri kasu egiten didatenean, edo zerbait galdetzen didatenean, ez dut hemendik alde egin nahi!!

2011ko azaroaren 17a

      Gaur ere egun berezi samarra izan dugu, neskato baten urtebetetze eguna baita. Gelara iritsi bezain laster Maitek eta nik zoriondu dugu eta Maitek muxu eman dio. Oso polita iruditu zait afektuzko keinu hori egitea, gainera, horrela garrantzitsua eta baloratua sentituko da eta horrela behar du, bere urtebetetze eguna baita.

Borobilean eseri garenean, Maitek denei galdetu die ea gogoratzen al diren gaur zein egun den eta denek gogoratu dute neskaren urtebetetze eguna dela, orduan, denek zoriondu dute. Bakoitzak kontatu beharrekoak kontatu ondoren, arduraduna bere lanak egiten hasi da. Gaurko arduraduna lotsati samarra da eta ez du oso altu hitz egiten. Gainera, askotan buruarekin keinuak eginda erantzuten du hitz eginez esan beharrean eta Maitek beti esaten dio ez duela entzun eta ozenago esateko. Beharrezkoa iruditzen zait hau egitea, lotsa galtzen ikasi behar duelako eta horrela pixkanaka-pixkanaka hasiko da altuago hitz egiten. Honi pixka bat kostatu zaio egin beharrekoak egitea, baina denen laguntzarekin egin du. Ondo iruditzen zait, ikasle batek zerbait egin ezin duenean, besteei laguntzen uztea, horrela elkarlanean ikasiko dute eta elkarri laguntzen ikastea oso garrantzitsua da.

Hizkiak ere landu ditugu abizenen bidez. Gaur z hizkia landu dugu. Hizki hau duten abizen eta izen asko daude gelan, baina gehiago aurkitu nahi zituztenez, utzi die gehiago esaten. Maitek hau ez zeukan pentsatuta, baina ondo iruditzen zait beraien beharretara egokitzea eta dena pentsatuta zuen bezala egin beharrean, ikasleak gustura ari badira horretan jarraitzea, helburua, gogoz ikastea baita. Ez dute arazorik izan hizki honekin, denek asmatu dute hots hori bazeukaten edo ez.

Ondoren, inurrien inguruan aritu gara. Inurri langileak, erregina eta gudariak, daudela azaldu die Maitek eta ondoren, margotegi txokoan inurritegia egingo dutela eta nola egingo duten azaldu die.

        Txokoetara pasa gara gero. Liburutegi txokokoek atzokoek egin zuten fitxa berdina egin dute. Gehienek arazorik gabe egin dute baina batek ez zekien nola egin. Nahiz eta askotan azaldu diodan ez zuen asmatzen eta hau azaldutako egunean, borobilean adi egon al zen galdetutakoan, ez zela adi egon aitortu du. Ematen duenez, mutil honi asko kostatzen zaio zer egin behar duen ulertzea, nahiz eta askotan azaldu ez baitu asmatzen, kontzentrazio arazoa ere izan daiteke. Fitxa egindakoan batzuk abizenak eta zenbakiak landu dituzte eta beste batzuk ipuinak kontatu dituzte. Gaur ez diegu ordenagailura joaten utzi, gero baitute horretarako ordua. Hala ere, oso gustura aritu dira. Poztekoa da landu behar dituzten gauzak gustura egitea, gehiago ikasten baita gustura ari bazara. Etxe txokoan zeudenek urtebetetze imajinarioak ospatu dituzte eta abesten aritu dira, hauek ere oso gustura ibili dira, aspertu gabe. Margotegi txokokoak inurritegia egiten hasi dira, inurria eta inurritegia margotu ondoren, nahi zutena egin zezaketen eta plastilinarekin ibili dira. Eraikuntza txokokoek ez zekiten zer egin eta Maitek geldirik ezin zutela egon esan eta puzzleak eta eraikuntzak egitera animatu ditu. Oso ondo iruditzen zait geldirik badaude esatea zerbait egin behar dutela, ezin baitute geldirik egon. Gainera, horrela zer egin dezaketen gogorarazten die eta agian ahaztuta zuten zerbaitetan jolasean hasten dira.

Ondoren, arratsaldean egingo dugun jolasaren berri eman die, abesti batekin dantza egingo dute. Hau da abestia:

AURRETIK DOANAK EGITEN DUENA

Aurretik doanak egiten duena,
aurretik doanak egiten duena,
zirkin eta oihuak eginez,
zirkin eta oihuak eginez,
neska-mutilak aurrera goaz,
neska-mutilak aurrera goaz.
Aurretik doanak egiten duena,
aurretik doanak egiten duena,
zirkin eta oihuak eginez,
zirkin eta oihuak eginez,
Aurrean dagoena atzera
bigarren dagoena aurrera.

          Nahiz eta gaur neskatoaren urtebetetze eguna izan, ez dugu bizkotxorik jan, aurrekoan ospatu baikenuen mutikoaren eta honen urtebetetzea.

            Atsedenaldiaren ondoren, ordenagailu gelara joatea tokatzen zenez, bertara joan gara binaka jarri eta ilaran. Bertan Maitek esandako jokoetan ibili dira. Lehenengo ereduak kopiatzeko jolas batean, gero, puzzleak egitekoa eta azkenik, jclic izeneko programan, serieak egiteko jolas batean. Hauek dira jolas horien argazkiak:

Gehienak oso gustura ibili dira, baina bat edo bestek aspertu egin direla esan dute. Maitek esan arte ezin zuten jolasez aldatu eta batzuentzat denbora gehiegi zen jolas berdinean ibiltzeko. Beste batzuentzat, ordea, gutxiegi zen, ez baitzieten denbora askorik ematen. Konturatu naiz alde handiak daudela ikasletik ikaslera, batzuk ariketak oso erraz egin dituzten bitartean, beste batzuei asko kostatu baitzaie. Hala ere, Maite eta nire laguntzarekin, uste dut gehienek ulertu dutela jolas bakoitzean egin beharrekoa. Konturatu naiz ez dela erraza jolas batzuk esplikatzea, gainera, batzuei nahiz eta behin eta berriz esan, alferrik zen, ez zuten ulertzen, nahiz eta baietz esan. Momentu horietan ez naiz ondo sentitu, ez baita gustagarria gauza bat azaltzea eta ez dizutela ulertzen konturatu arren ez jakitea nola esplika dezakezun uler diezazuen. Ordenagailuetan binaka egoten direnez, Maitek elkarri laguntzeko esaten die, beraien txanda ez bada ere adi egoteko eta laguntzeko. Hau oso ondo iruditzen zait, elkarri laguntzen ikasi beharra baitaukate eta horrela, gainera adi egongo dira saio guztian.

            Gero, gelara itzuli gara eta olerki eta abesti batzuk abestu ditugu, urtxintxak oihanian eta aurretik doanak egiten duena besteak beste. Ahokorapilo bat ere irakurri die, z hizkia oinarri zuena eta beraiek ere saiatu dira esaten, nahiz eta ez duten lortu. Egokia da, egunean landu duten hizkiarekin lotzea. Ondoren, ilaran jarri eta bazkaltzera joan dira.

Arratsaldean musika eta ingelesa tokatzen zitzaien baina musikako irakasleak irteera zuenez, ez dute musikarik izan. Lehenengo, tertulia pixka bat egin dugu borobilean eserita, arduradunari galderak egin dizkio Maitek eta guztiek hartu dute parte. Ondo iruditu zait gaurko arduradunari zuzenean galderak egitea, lotsatia eta isila baita eta horrela denekin hitz egitera ohituko da eta pixkanaka gero eta gutxiago lotsatuko da. Gainera, ikasle batek kopeta gorritua zuen eta Maitek zer gertatu den galdetu dio. Berak ez dela ezer gertatu esan du, baina gelakideek kolpea hartu duela esan dute. Maite denaz ohartu eta denaz konturatzen da, hau mirestekoa iruditzen zait. Arduradunak bere bazkaria idatzi du arbelean eta hilabeteen inguruko jolas bat (hilabete bakoitzean urteak egiten zituztenak altxatuz hilabeteak ikasteko helburuarekin) egin ondoren, gaur urteak egin dituen neskatoari marrazkia egin diote.

Gero, ingelesa izan dute eta bitartean Maiterekin eskolari eta ikasleei buruz hitz egiteko aprobetxatu dut.

Etxera joan aurretik minutu batzuk falta zirenez, aurreko batean egin genuen joko bat egin dugu, gometxena. Bakoitzak gometx bat zeukan kopetan itsatsita eta bere berdina zuten taldekideak aurkitu behar zituen. Maitek apropos neska bati bakarrik jarri dio gometx mota bat. Hau, taldekiderik bilatzen ez zuela ikusitakoan pixka bat larritu da baina ez gehiegi. Jolas honen bidez, haurrei ulertarazi nahi zien, jolasetan bakarrik geratzea inori ez zaiola gustatzen, eta beraz, ez dela inor baztertu behar. Oso ondo iruditzen zait horrelako gauzak jolasen bidez erakustea, teorian esanda baino hobeto ulertzen baitute normalean adin honetako haurrek. Hala ere, Maiteren sentsazioa helburua ez dela bete izan da, berriro errepikatu nahi baitzuten jolasa. Batzuei, bakarrik geratu dena protagonista sentitu dela iruditu zaie  dirudienez eta beraiek ere horrela izan nahi zuten. Gero, goizean ikasitako abestia abestu eta dantzatu dugu. Nik uste baino gehiago lotsatu dira batzuk aurrean jartzea tokatu zaienean, baina beste batzuk animatu dira eta oso ondo pasa dute.

Amaitu da osteguna eta bihar amaituko da laugarren astea, zeinen azkaar!!

2011ko azaroaren 15a

Gaur egun nahiko berezia izan dugu, gaur ospatu baititugu igandean urteak betetzen zituen mutikoaren eta ostegunean betetzen dituen neskatoaren urtebetetzeak. Hala ere, beti bezala hasi dugu eguna. Borobilean eseri gara eta bakoitzak gauza garrantzitsuak kontatu ditu. Gaur konturatu naiz askori esan behar dutena ahaztu egiten zaiela, asko dira eta denek esan nahi dute zerbait eta beraien txanda iristerako ahaztu egiten zaie.

Arduradunak orokorrean ondo egin ditu egin beharreko lanak. Hala ere, eguraldiaren lana egiterakoan kanika sartu beharreko kaxan jada lau kanika zeuden eta kanika handia sartzeko zenbat falta ziren asmatzea pixka bat kosta zaio bai berari eta baita beste gelakideei ere. Inoiz ez dira lau kanika egon eta, beraz, normala da ez jakitea, beraz, Maitek hamar borobiltxo egin ditu arbelean eta lau zirriborratu ditu, zirriborratu gabe gelditzen zirenak ziren hamar egoteko falta zirenak. Metodo honekin berehala asmatzen dute, beraz, egokia iruditzen zait Maitek hau erabiltzea.          

            Jarraian, s hizkia landu dugu. Gelan ez daudenez hizki hau duten izen eta abizen asko, ikasleek s daukaten beste izenak edo gauzen izenak esan dituzte. Dezente esan dituzte. Egokia iruditzen zait gelako izenen artean ez badaude beste batzuk esatea, horrela hobeto ikasiko dute bere hotsa. Gainera, batzuk z eta sren hotsa nahastu egiten dute, beraz, landu beharra daukate.

            Udazkeneko fruituak nolakoak diren azaldu die Maitek gero. Gaztainak morkotsaren barruan egoten direla, intxaurrek beste azal bat izaten dutela... Hosto mota desberdinak daudela ere esan die eta aurreko batean bildu genituen hostoak konparatu ditu. Batzuk iskinak eskailerak bezala dituzte, beste batzuk lisoak... Beharrezkoa iruditu zait hau azaltzea, inguruan ditugun gauzak ezagutu beharra dauzkagulako eta askori gurasoek ez diete azalduko, beraz, eskolan azaldu beharra daukate.

            Txokoetara pasatu gara gero. Liburutegi txokokoek atzokoek egin zituzten fitxa berdinak egin dituzte. Batzuei beste batzuei baino gehiago kostatu zaie, baina orokorrean hitz osoa bilatzea asko kostatu zaiela ikusi dut. Hizkiak bilatzea ez zaie zaila egiten, baina hitz osoa bilatzea bai, oraindik ez baitakite irakurtzen. Hala ere, laguntza pixka batekin denek aurkitu dute, beraz ari dira ikasten. Irakasleak esana zidan zaila egingo zitzaiela hau egitea, baina pixkanaka ikasi beharra daukate, hurrengoan errazago egingo dute. Margotegi txokokoek karpetaren bigarren zatia egin ondoren, hostoak margotu dituzte. Hauek ez dute arazorik izan hau egiteko. Eraikuntza txokokoak batzuk puzzleak egin dituzte eta beste batzuk eraikuntzak. Hauek oso gustura ibili dira, asko gustatzen zaie txoko hau. Etxe txokokoak pixka bat aspertu egin direla iruditu zait, Maitek esan baino lehen jasotzen hasi baitira. Honek harritu egin nau, eta Maitek esan didanez bera ere harritu da, orokorrean oso gustura ibiltzen batira txoko honetan.

            Ondoren, pasilloan jarri behar dugun txoko berdera joan gara marrazkiak itsastera eta itxura pixka bat ematera. Oraindik hiru eta bost urtekoek egin behar dute beraien lana, baina begira zeinen polita gelditu zaigun!

     Zorionak zuri eta mila kilo zorion abestu ondoren, bizkotxoa izan dugu hamaiketakorako, igandean urteak betetzen zituen mutikoaren eta ostegunean betetzen dituenaren urtebetetzeak ospatzeko. Oso gustura kantatu dute denek eta protagonistek ere gustura entzun dute. Hauek dira abestien letrak, agian norbaitek ez ditu ezagutuko eta.

Zorionak zuri                                                         Mila kilo zorion

zorionak zuri                                                           Mila kilo zorion

zorionak beti                                                           dizugu eskaintzen

zorionak (izena)                                                       beste urte berri bat

zorionak beti!                                                           duzulako hasten

                                                                              baietz asmatu zenbat

                                                                              dituzun betetzen

                                                                              zergatik ez ditugu

                                                                              txaloka kontatzen

                                                                              bat, bi, hiru, lau!!

Esan behar dut, Maitek ez zekiela noren urteak ospatu behar genituen, biena edo mutikoarena bakarrik, normalean banaka ospatzen baitute, baina biena batera ospatzeko esan zutenez gurasoek, ostegunean (neskaren urtebetetze egunean) ospatuko genuela pentsatzen zuen. Hala ere, biei abestu diegu, nahiz eta ostegunean egingo dizkioten marrazkiak neskatoari.

            Atsedenaldiaren ondoren, ipuina kontatzeko aukera izan dut, hasieran oso urduri jarri naiz, baina gero oso gustura sentitu naiz denak isil-isilik egon dira eta gustatu zaiela esan dute. Hainbeste haurri batera ipuina kontatzen nien  lehenengo aldia izan da eta gustatu zait esperientzia.

            Gero, arduradunak hogei arteko zenbakiak esan ditu segidan eta besteek behatzarekin jarraitu behar zuten beraien orrietan. Batzuk oso ondo egin dute, baina beste batzuk nahastu egin dira. Hau normala da, denek ez baitute erraztasun bera. Hau egin ondoren alderantziz egin dute, hogeitik batera. Hau gehiago kostatu zaie, baina normala da, ez baitaude ohituta atzeraka kontatzen.

            Txokoen garaia iritsi da berriro ere. Liburutegiko fitxak, batzuk oso erraz egin dituzte, baina beste batzuei asko lagundu behar izan diet. Hauengan ere aurreko taldearen zailtasun bera ikusi dut, hitz osoa bilatzea kostatu zaie. Margotegi txokoko gehienek hostoa josten bukatua dute, baina bik ez dute bukatu. Hauek ez dute kasurik egiten eta laguntzeko zain egoten dira beraiek egiten hasi beharrean. Mugi zitezen, Maitek arratsaldean hori bukatzen geratuko zirela esan die eta hala ere ez dute bukatu. Beste txokoetakoak gustura ibili dira.

            Bazkaldu ondoren,  gaur gaztelera tokatzen zitzaien, baina hau ematen dien irakaslea etorri ez denez, saio arrunta izan dute. Lehenengo, arduradunak bere bazkaria idatzi du. Honek oso ondo idatzi du, nabaritzen da saiatzen dela. Gero, ikusi makusitan jolastu gara gaiaren hiztegiarekin. Txandaka bakoitzak txartel bat hartzen zuen gaiaren hiztegiaren marrazkiarekin eta hiru pista eman behar zituen besteek zer zen asma zezaten. Gehienak segituan asmatu dituzte, nahiz eta batzuk gehixeago kostatu zaien. Gehiago kostatu zaienetan Maitek lagundu die pistak emanez. Ondo iruditu zait hau egitea, batzuk ez baitzekiten zein pista eman. Hala ere, ikusi dut batzuk ez direla adi egoten borobilean, batek pista moduan eman baitu tortillan jaten dela eta otsoa al zen galdetu du batek. Honi Maitek atentzioa deitu dio eta adi egon behar dela esan dio, otsoa ez baita tortillan jaten. Beharrezkoa iruditu zait atentzioa deitzea, batzuk hitz egiteagatik ari baitziren gauzak esaten, batere pentsatu gabe.

            Azkenik, txokoetara joan gara berriz. Liburutegi txokokoek fitxa guztiak eginak zituztenez, marrazki bat margotu dute eta gero nahi zutena egin dute. Hasieran pixka bat galduta sentitu naiz, ez bainekien zer egin, baina gero margotegira joan naiz eta hangoei lagundu diet karpetaren bigarren zatia egiten. Gainera, goizean hostoa josteaz bukatu ez dutenek amaitu egin behar zuten eta Maite haiei laguntzen egon da. Pazientzia handia behar da bi ikasle hauekin, ez baitute ezer egiten galdetu gabe eta dena zuk egitea nahi izaten dute. Bati gainera, haria bukatu zaio eta ia saio osoa pasa du ezer ere esan gabe, ikaskideek eskatu behar izan diote Maiteri berarentzat haria, baina Maitek ez die eman, berak badakiela hitz egiten eta berak eskatu behar zuela esan die. Halako batean eskatu du baina asko kostatu zaio. Oso ondo iruditu zait Maitek egin duena, bestela ez baitu ikasiko bere kabuz ezer ere egiten, ematen duenez dena besteek egitera ohituta dago. Horrelako gauza basikoak ez baditu egiten ez du aurrera pausorik emango.

            Bukatu da asteartea ere, eta bihar baserri batera goaz!!  

2011ko azaroaren 14a

              Gaurko eguna ere besteak bezalakoxea izan da. Lehenengo bakoitzak bere asteburua kontatu du. Astelehenero bezala gauza asko zuten kontatzeko, beraz, denbora dezente igaro dugu borobilean eserita. Gainera, atzo gelakide baten urtebetetzea zen, beraz, hiru urteko eremutik lau urtekora pasatu du Maitek bere izena. Oso gustura ikusi du nola pasatzen zen eremu batetik bestera.

            Arduradunak oso ondo egin ditu egin beharreko lanak. Gainera, ostiraleko arduradunak lagundu dio uneren batean eta Maitek esan dio horrela egon behar dela gelan, adi-adi. Oso ondo iruditu zait Maitek adi dagoenean errekonozitzea eta esatea, gauza txarrak bakarrik ez baitzaizkie esan behar ikasleei eta gainera, horrela, beti egongo da adi, badakielako Maite konturatuko dela. Honek esan nahi du balio izan zuela lehengo egunean esandakoak.

            Ondoren, asteburuan etxera eraman zituzten ipuinak itzuli dituzte. Maitek hartu ditu denak eta banan-banan galdetu die ikasleei ea gustatu zaien eta ea nork kontatu dien. Gehiengoari amak edo aitak kontatu die, edo beraiek kontatu diete familiakoei. Baina gutxi batzuei ez die inork kontatu. Maitek esan die gurasoei kontatzeko esan behar zaiela, baina batek, esan ziela eta ez diotela kontatu esan du. Gurasoen aldetik utzikeria bat dela iruditzen zait, ez baita batere kostatzen ipuina kontatzea, bost minutuko gauza da eta haurrek asko eskertzen dute. Irakasleek esaten diete hau gurasoei kurtso hasierako bileran, baina ematen duenez batzuei ez zaie inporta. Nik uste dut zerbait egin behar dela egoera hau aldatzeko, baina ez dakit zer egin daitekeen, jakinaren gainean baitaude. Oso egoera zaila da.

            Gero, arduradunaren abizenaren bidez k hizkia landu dute. Gelan oso izen eta abizen gutxi daudenez k dutenak, Maitek k duten hitzak esateko esan die. Asko esan dituzte, beraz, ulertu dute honen hotsa zein den.

            Ondoren, marrazki bana egin dute atzo urteak betetzen zituen mutikoarentzat. Batzuk ez dizkiete marraztu dituzten pertsonei besoak eta begiak egin eta Maitek esan die egiteko, pertsona guztiek dauzkagula eta. Hau ondo iruditzen zait, agian ez baita konturatu falta zaizkiela. Momentu horretan pixka bat galduta sentitu naiz, ez bainekien zer egin haurrak marrazten ari ziren bitartean, irakasleak galdetzen zien zer ari ziren egiten edo zer egin zezaketen, baina nik ez nekien zer esan.

            Gero musika eta ingelesa izan dituzte eta bitartean gelan lantzeko materiala prestatzen lagundu diot Maiteri. Unibertsitatean teorian ikasitakoa praktikan ikusten ari naiz orain. Ikasi genuen irakasleen lana ez dela ikasleen aurrean egiten dena bakarrik eta orain hori ikusten ari naiz, Maitek edozein ordu libre aprobetxatzen bitu horretarako, edo bilera informaletarako.

            Atzo gelako ikasle baten urteak zirenez, gaur bizkotxoa ekartzea tokatzen zitzaion, baina aste honetan beste batenak ere badirenez, gurasoek batera ospatzea erabaki dute. Irakasleek ezin dute hor sartu, baina ez zaie ondo iruditzen, ikasle bakoitzari berak izan behar duen protagonismoa kentzen baitzaio. Ni ere iritzi berekoa naiz, iruditzen zait bakoitzak bere eguna behar duela protagonista sentitzeko.

            Atsedenaldiaren ondoren, ura edatera joaten dira haur guztiak komunera. Ondo iruditzen zait uztea, korrika ibiltzen baitira atsedenaldian eta egarrituta bueltatzen dira. Baina gaur hiruk denbora gehiegi pasatu dute eta Maite mugitzeko esatera joan denean urarekin jolasean ikusi ditu. Haurrek badakite urarekin ez dela jolastu behar, beraz, bihar ura edatera joaten ez diela utziko esan die eta beraien izenak idatzi ditu arbelean.

            Biodibertsitatearen inguruan aritu gara gero. Txoko berdean jartzeko haur bakoitzak marrazki bat margotuko duela azaldu die eta baita liburutegi txokoan egin beharko duten fitxa ere.

            Txokoetara pasatu gara gero. Liburutegi txokokoek, esan bezala, fitxa bat egin dute. Ondorengoa zehazki:

Hau segituan egin dutenez, txoko berdean jartzeko marrazkiak margotu dituzte. Hau ere oso azkar egin dutenez, beste bi fitxa egin dituzte. Ondorengoak:

Olerki batean o hizkia bilatu behar zuten eta bestean aizkolaria hitza. Hau ere azkar bukatu dutenez, nahi dutena egin dute gero, abizenak eta izenak lantzen eta gaiaren hiztegia lantzen aritu dira. Margotegi txokoan hostoa josten jarraitu dute. Neska batek ez zuen ondo egiten eta behin eta berriz esan arren, gaizki egiten zuen. Halako batean, Maitek buila egin dio eta gela guztia isildu da. Ez naiz ondo sentitu une horretan, ez bainekien zer egin. Baina Maiteren jarrera ere ulertzen dut, behin eta berriz esan baitio horrela ez zela egin behar. Gainera, balio izan du bere builak, gero ondo egin baitu. Aitortu behar dut inoiz ez nuela Maite horrela ikusi, beraz, bere arrazoiak izango zituen. Etxe txokokoek ez dute beraien txokoa jaso eta gero jasotzen jarraitu behar izan dute. Eraikuntza txokoan gaur bi talde nabarmen ikusi ditut. Neskak arbelean izenak idazten aritu dira eta mutilak, berriz, eraikuntzak egiten. Harritu egin naiz, normalean nahasirik ibiltzen baitira.

            Arratsaldean arduradunak bere bazkaria idatzi du arbelean. Oso ondo idatzi du eta Maitek esan dio oso ondo egin duela eta asko ikasten ari direla denak. Horrelako gauza positiboak esatea oso ondo iruditzen zait, oso positiboa da beraientzat. Ondoren nahi bazuen ipuina kontatzeko esan dio. Honek nahi zuen eta oso ondo kontatu du aukeratu duen ipuina. Gero Maitek kontatu du ipuin bat. Asko gustatu zait nola kontatu duen, asko sartu da paperean eta horrela, haurrak ipuinean bete-betean sartzea lortu du. Oso polita iruditu zait haurrek ipuina nola bizi duten ikustea.

            Ondoren txokoen garaia iritsi da. Liburutegi txokoan zeudenek goizean egon direnek egin duten berdina egin dute. Baina talde honetan aldeak bestean baino handiagoak izan dira, batzuk segituan amaitu dute baina bati ez dio dena bukatzeko denborarik eman, lehengo egunetik ere bazeuzkan bukatu gabeko lanak eta. Ni azken honi laguntzen aritu naiz eta laguntza asko behar izan du. Bitartean, segituan amaitu dutenak berehala aspertu egin dira. Konturatu naiz oso zaila dela horrelako gela handi batean egitekoa programatzea. Beste txokoetan lasai eta gustura ibili dira.

            Azkenik Maitek asteazkenean bost urteko ikasle baten baserrira joango garela zuhaitzak ikustera esan die ikasleei. Bitxia iruditu zaidan metodo bat erabiltzen du gurasoei gauzak esatea ez ahazteko. Ixa bat egiten die eskuan, horrela gurasoek zergatik duten ixa hori galdetutakoan gogoratu egiten dira esan behar zietenaz. Inoiz ez nuen metodo hori ikusi eta bitxia baina egokia iruditu zait.

            Hasi dugu laugarren astea ere, bihar artee!!